Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

MSG (Ve-tsin of E621)

Ve-tsin is sinds eind jaren ’60 van de twintigste eeuw geregeld in opspraak geweest. Ve-tsin bevat tweederde minder natrium dan gewoon keukenzout.

MSG staat voor MonoSodiumGlutamate. Het is de Engelse benaming voor mononatriumglutamaat. MSG staat vooral bekend als smaakversterker in diverse voedingsmiddelen. Het hoofdbestanddeel van MSG is glutamaat. In 1908 werd deze stof voor het eerst ontdekt door een Japanse onderzoeker. Zijn naam was Kikune Ikeda. Hij ontdekte dat zeewier veel glutamaat bevatte. Bovendien ontdekte hij dat glutamaat een karakteristieke hartig-zoute bouillonachtige smaak had. Deze smaak is bekend komen te staan onder de naam umami. Umami betekent letterlijk ‘heerlijk’ of ‘verrukkelijk’. Het is de vijfde smaak naast de smaken zout, zoet, zuur en bitter. Veel Japanners gebruiken het al meer dan duizend jaar als basis voor bouillons.

Tegenwoordig staat MSG vooral bekend onder de naam Ve-tsin. Ve-tsin is een Oosterse smaakversterker. Ve-tsin wordt aan veel gerechten en voedingsmiddelen toegevoegd. Voor verrijking van de smaak is een kleine hoeveelheid al voldoende. Op die wijze is het een goedkope manier om de smaakbeleving van voedsel te verbeteren. Bovendien wordt er van producten met glutamaat vaak meer gegeten. Het werkt namelijk eetlustopwekkend. MSG wordt als smaakversterker onder andere toegevoegd aan kant-en-klaar producten, diverse hartige snacks, pastasauzen, sojasaus en bouillons. Is aan een voedingsmiddel een smaakversterker toegevoegd, dan dient dit op de verpakking te zijn aangegeven.

Smaakversterkers zijn onder andere te herkennen aan een E-nummer. E-nummers zijn natuurlijke of chemische hulpstoffen die aan voedingsmiddelen zijn toegevoegd. De E-nummers van E620 tot E650 staan voor diverse smaakversterkers. Het E-nummer voor MSG is E621. Tegenwoordig wordt voor MSG ook steeds vaker de term gistextract gebruikt. Alle E-nummers zijn door de Europese Unie (EU) veilig bevonden. De EU is een samenwerkingsverband tussen 27 landen in Europa op politiek en economisch vlak. Dit samenwerkingsverband geeft aan dat alle EU landen zich aan bepaalde regels moet houden. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het veilig bevinden van E-nummers geen garantie hoeft te zijn voor het uitblijven van klachten. Bepaalde E-nummers kunnen wel degelijk klachten veroorzaken. Dat geldt ook voor E621. Sinds eind jaren ’60 van de twintigste eeuw is E621/ MSG/ Ve-tsin dan ook nog al in opspraak geweest. Dit in verband met de verdenking van het Chinees-restaurant-syndroom. Dit syndroom heeft haar naam te danken aan het feit dat Chinese restaurants doorgaans royaal zijn met het toevoegen van MSG aan maaltijden.

 

Symptomen

Zowel in kleine als grote hoeveelheden hoeft glutamaat bij de meeste mensen geen klachten te veroorzaken. In enkele gevallen kan een inname van MSG dus wel klachten geven. Vaak gaat het om allergische klachten. Bij allergische klachten wordt vaak de link gelegd naar een allergie. De klachten bij E621 zijn echter een gevolg van een intolerantie. Een intolerantie is een overgevoeligheidsreactie op een bepaald voedingsmiddel. Hierbij veroorzaakt dat voedingsmiddel in eenzelfde hoeveelheid bij anderen personen geen klachten.

De klachten die met een MSG-intolerantie gepaard kunnen gaan, staan bekend onder het Chinees-restaurant-syndroom. Het opvallende aan het Chinees-restaurant-syndroom is dat het alleen in West-Europa en de Verenigde Staten voorkomt. In Aziatische landen komen de klachten nauwelijks voor. Terwijl juist daar veelvuldig gebruik wordt gemaakt van Ve-tsin. Wat de precieze reden hiervoor is, is onduidelijk. Desondanks werd al snel de link gelegd tussen de klachten en het gebruik van MSG.

 

De volgende klachten zouden bij een MSG-intolerantie of MSG overdosering kunnen optreden:

  • gejaagdheid;
  • hartkloppingen;
  • verhoogde bloeddruk;
  • sufheid en slapeloosheid;
  • spierpijn en spierzwakte;
  • hoofdpijn, duizeligheid, flauwtes;
  • tintelingen in nek, armen en rug;
  • pijnlijk en drukkend gevoel op de borst;
  • strak gevoel in het gezicht, opgezwollen lippen;
  • ademhalingsmoeilijkheden (bij mensen met astma);
  • gevoelloosheid achter in nek met uitstraling naar armen en rug;
  • warm brandend gevoel achter in nek, op borst en aan voorkant armen;
  • maagdarmklachten als diarree, branderig en opgeblazen gevoel in de buik en soms misselijkheid.

 

Allergie en intolerantie

Een voedselallergie en een voedselintolerantie dienen niet met elkaar verward te worden. Bij een voedselallergie komt het afweersysteem in actie. Een ander woord voor afweersysteem is immuunsysteem. Het immuunsysteem zorgt ervoor dat het lichaam beschermd is tegen allerlei infecties en gevaren van buitenaf. Bij een allergie ziet het lichaam echter een bepaalde (voeding)stof als lichaamsvreemd. Daarbij kunnen zeer kleine hoeveelheden al een reactie veroorzaken. Het gevolg van de reactie is dat het lichaam stoffen gaat aanmaken om het ‘vreemde’ stofje op te ruimen. Tijdens het opruimen van de ‘vreemde stof’ komt histamine vrij. Histamine komt in vrijwel het gehele lichaam voor. Het is een afbraakproduct van eiwit. Histamine wordt vrijgegeven door een soort witte bloedcellen. Witte bloedcellen zijn de soldaatjes van het lichaam. Ze spelen een belangrijke rol bij de weerstand.

De cellen die histamine vrijgeven, worden ook wel mestcellen genoemd. Histamine is het stofje dat de allergische klachten veroorzaakt. Een allergie kan levensbedreigend zijn. Dit in tegenstelling tot een intolerantie wat in principe niet levensbedreigend is. Een ander verschil is dat bij een intolerantie het afweersysteem buiten beschouwing wordt gelaten. Zonder activatie van het afweersysteem komt er in principe geen histamine vrij. Het ligt voor de hand te denken dat er dan geen klachten op zouden treden. Desondanks gaat een intolerantie wel degelijk gepaard met klachten. Het is onduidelijk wat dan precies de klachten veroorzaakt. Kenmerkend voor de klachten is dat ze zich alleen voordoen bij bepaalde hoeveelheden van een voedingsmiddel of voedingsstof. In dezelfde hoeveelheden veroorzaakt die voedingsstof of dat voedingsmiddel bij anderen geen klachten.

 

Oorzaken

In het algemeen komt er bij een intolerantie dus geen histamine vrij. Een MSG-intolerantie vormt daar echter een uitzondering op. Bij een MSG-intolerantie komt er wel histamine vrij. Dit komt omdat E621 oftewel Ve-tsin een prikkelende werking op de zogenaamde mestcellen heeft. Hoe meer E621 iemand binnen krijgt, hoe meer de mestcellen worden geprikkeld. Dit kan leiden tot een grotere afgifte van histamine. 

De mate waarin histamine vrijkomt, bepaalt echter de ernst van de klachten. In dat opzicht heeft een MSG-intolerantie meer weg van een allergie. Toch wordt het een intolerantie genoemd. Dit komt omdat, ondanks dat er histamine vrij komt, het afweersysteem buitenbeschouwing blijft. Afhankelijk van de mate waarin de klachten optreden, kan een MSG-intolerantie wel net zo levensbedreigend zijn als een allergie. 

De situatie kan levensbedreigend worden bij ernstige klachten zoals hartkloppingen, pijn op de borst of zwelling van keel of lippen. Bij milde klachten zoals hoofdpijn is die kans uiterst klein.

Een andere factor die mee speelt in het ontstaan van de klachten is de gevoeligheid voor E621. De gevoeligheid geeft aan bij welke hoeveelheid MSG iemand wel of geen klachten krijgt. Dit kan per persoon verschillen. Factoren die de gevoeligheid verhogen zijn: ziekte, stress, extreme sportbeoefening en alcohol. Over het algemeen verdwijnen de meeste klachten vrij snel. Een voorwaarde is wel dat het lichaam niet meer in contact staat met het betreffende voedingsmiddel.

 

Diagnose

Voor het vaststellen van het Chinees-restaurant-syndroom oftewel een MSG-intolerantie bestaat vooralsnog geen officiële diagnose. Wel zal een arts of andere zorgverlener vooral naar de symptomen kijken. Daarbij wordt vaak achterhaald of iemand in de afgelopen twee uur voor het optreden van de klachten Chinees dan wel ander voedsel dat MSG kan bevatten, heeft gegeten. Is dat het geval en komen de symptomen overeen dan is de kans groot dat er sprake is van het Chinees-restaurant-syndroom.

De behandeling van het Chinees-restaurant-syndroom is afhankelijk van de symptomen die optreden. De meeste mensen die kampen met milde klachten zoals hoofdpijn kunnen herstellen zonder behandeling. Mensen die ernstigere klachten ervaren zoals hartkloppingen, pijn op de borst of zwelling van keel of lippen dienen direct een arts te raadplegen. Deze symptomen kunnen levensbedreigend zijn. Mensen die eerder zulke levensbedreigende symptomen ervaren hebben, dienen uiterst alert te zijn op wat ze eten.

 

Mogelijke effecten 

Het is mogelijk dat MSG schadelijk is voor de hersenen door het eetlustopwekkende vermogen. MSG kan de balans van het honger en verzadigingscentrum in de hersenen verstoren. Door MSG kan het lichaam niet meer goed onderscheiden wanneer men voldoende heeft gegeten. Hierdoor kan men meer gaan eten dan het lichaam nodig heeft. Wanneer men teveel eet en te weinig beweegt, kan er overgewicht ontstaan.

Bij jonge kinderen, onder de 2 jaar, zijn de zenuwen en hersenen nog in ontwikkeling. Deze ontwikkeling begint al tijdens de zwangerschap. Wanneer jonge kinderen veel MSG producten binnen krijgen, kunnen de zenuwen zich niet goed ontwikkelen. Door de slechte ontwikkeling krijgt het kind eigenlijk niet de kans om naar het lichaam te luisteren. Het zou kunnen zijn dat kinderen hierdoor snel overgewicht kunnen krijgen. Naast deze effecten is het mogelijk dat andere voedingsstoffen niet goed worden opgenomen in het lichaam. De voedingsstoffen die waarschijnlijk niet goed opgenomen worden, hebben vaak een beschermende functie in het lichaam. De mogelijke voedingsstoffen zijn bijvoorbeeld vitamines en mineralen. Vitamines en mineralen zijn noodzakelijk in het lichaam. Ze maken deel uit van alle processen in het lichaam. Zonder voldoende vitamines en mineralen treden er klachten op.

MSGMonoSodiumGlutamatemononatriumglutamaatsmaakversterkerumamiVe-tsinE621gistextractChinees-restaurant-syndroomhoofdpijnhartkloppingenhistaminevoedselallergieintolerantieMSG-intolerantiezoutvervangerhoge bloeddrukastmaeetlustopwekkendverslavend

Voeding

Het hoofdbestanddeel van MSG oftewel Ve-tsin is (natrium)glutamaat. Glutamaat is een onderdeel van een eiwit. Eiwit komt van nature in veel producten voor. Maar ook in het menselijk lichaam. In het lichaam dienen eiwitten vooral als bouwstof. Eiwitten zijn als het ware de bouwstenen van het lichaam. Ze vormen een essentieel onderdeel van de spieren, organen, zenuwen, botten en het bloed.

Glutamaat kan echter ook industrieel worden verkregen uit eiwitten van tarwegluten en melasse. Melasse zijn de restanten die overblijven van de productie van suiker. Industrieel glutamaat ziet er uit als een wit poeder. Het lost goed op in een vloeistof. Industrieel glutamaat wordt in de vorm van Ve-tsin aan diverse gerechten en producten toegevoegd. Het doel van de toevoeging is het versterken van de smaak of het vervangen van het gebruik van zout. Het gebruik van MSG kan bij veel mensen waarbij het gevoel van smaak en geur is verminderd een uitkomst bieden. Aantasting van de smaak en geur treedt vooral op bij het ouder worden en als bijwerking van behandelingen bij kanker.

 

Glutamaat biedt echter nog een voordeel. Voor het versterken van de smaak hoeft er maar heel weinig gebruikt te worden. Te veel Ve-tsin toevoegen kan de smaak echter nadelig beïnvloeden. Een ander voordeel is dat Ve-tsin twee derde minder natrium bevat dan gewoon keukenzout. Zout vervult in het lichaam diverse functies zoals een belangrijke rol bij het regelen van de vochtbalans. Vocht transporteert voedingsstoffen. Daarnaast is zout betrokken bij de prikkeling van zenuwen en het samentrekken van spieren. Veel mensen gebruiken echter te veel zout. Vooral het toevoegen van zout bij koken of aan tafel. Dit toevoegen draagt voor ongeveer 25% bij aan de zoutinname. Te veel zout werkt bloeddruk verhogend. Eigenlijk is het vooral het natrium in het zout dat de bloeddruk verhoogd. Natrium is een onderdeel van zout. Het gebruik van (natrium)glutamaat als zoutvervanger vraagt maar zeer kleine hoeveelheden zout/natrium. Om die reden kan het gebruik van Ve-tsin de totale inname aan zout/natrium verlagen. Dit speelt onder andere een belangrijke rol bij een hoge bloeddruk. Een ander woord voor hoge bloeddruk is hypertensie. Hypertensie houdt in dat de druk in de bloedvaten in rust hoger is dan normaal. Op termijn kan deze constante hoge druk de wanden van de bloedvaten beschadigen. Door de beschadigingen kunnen vetachtige stoffen (zoals cholesterol) zich makkelijker tegen de vaatwanden afzetten. Hierdoor slibben de vaten langzaam dicht. Dit dichtslibben wordt slagaderverkalking genoemd. Een ander woord hiervoor is artherosclerose. Dichtgeslibde bloedvaten verhogen op hun beurt de bloeddruk. De vicieuze cirkel die ontstaat, maakt het voor het hart moeilijker het bloed rond te pompen. Op langer termijn kan dit leiden tot onder andere een hartinfarct of beroerte.

 

Onderzoek

  • Ve-tsin is sinds eind jaren ’60 van de twintigste eeuw geregeld in opspraak geweest. Sindsdien heeft er veel onderzoek plaats gevonden. In 2000 is er een overzicht van de verschillende onderzoeken naar de effecten van (natrium)glutamaat op de gezondheid gepubliceerd. De conclusie van dit overzicht is dat de onderzoeken gezamenlijk voor de schadelijke gezondheidseffecten onvoldoende wetenschappelijk bewijs leverden. Op basis hiervan is de inname van glutamaat als veilig beschouwd. De maximale toegestane dosis is daarbij vastgesteld op 0,12 gram per kilogram lichaamsgewicht. Voor iemand van 90 kilogram komt de toegestane dosis MSG neer op 10,8 gram. Ter vergelijking, via de voeding komt er gemiddeld tussen de 0,3 en 1 gram per dag binnen.
  • Hier volgen een aantal gezondheidseffecten, die in het overzicht ‘als niet wetenschappelijk bewezen’ zijn beschouwd: Natriumglutamaat zou bij astmatische patiënten astma aanvallen veroorzaken. Dit is verband is onvoldoende aangetoond. Natriumglutamaat zou klachten als hoofdpijn, migraine, duizeligheid en dergelijke veroorzaken. In veel gevallen was het optreden van dit soort klachten een gevolg van een toename van het natriumgehalte en een tekort aan vocht.
  • Naast bovenstaande verschijnselen zijn er onderzoeken die beweren dat MSG medeverantwoordelijk zou zijn voor het ontstaan van aandoeningen als ADHD, autisme, de ziekte van Alzheimer en sommige vormen van kanker. Ook voor deze aandoeningen is nooit wetenschappelijk bewezen dat glutamaat daarvan de veroorzaker zou zijn.
  • Een andere bewering die gedaan wordt is dat MSG een eetlustopwekkende en verslavende werking heeft. Om die reden zou het nuttigen van voeding met de smaakversterker kunnen leiden tot overeten. Met overeten wordt bedoeld te veel eten. Overeten geeft een grotere kans op overgewicht. Er is een onderzoek dat het verband tussen glutamaat en overgewicht heeft onderzocht. Hierbij bleken mensen met een hoge inname aan MSG een drie keer grotere kans op overgewicht te hebben. Dit in vergelijking met mensen die minder MSG binnen kregen. Opgemerkt dient te worden dat beide groepen evenveel bewogen en evenveel kilocalorieën binnen kregen.
  • Foodwatch komt op voor het consumentenrecht op veilig en gezond voedsel en juiste informatie daarover. Juist met voedseltoevoegingen kan dat extra informatie verschaffen.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende MSG (Ve-tsin of E621), voor u tegengekomen:

 

Weten hoe?

Uitgeschreven voedingsadvies kunt u eenvoudig via onderstaande 'volg onze suggestie' bestellen. De uitgeschreven adviezen zijn alleen geschikt voor volwassenen van 18 t/m 70 jaar.

Bestel suggestie
CategorieDienstPrijs
AdviesVoedingsadvies9,95
Totaal€ 9,95

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top