Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Beroerte of CVA

Een beroerte kan ernstige gevolgen hebben. Door middel van voeding en leefwijze kan de kans op een beroerte verkleind worden.

Een beroerte wordt ook wel een CVA genoemd. Dit staat voor Cerebro Vasculaire Accident. Bij een beroerte kan er sprake zijn van drie verschillende aandoeningen; een herseninfarct, een hersenbloeding of een TIA. In alle drie de gevallen is de toevoer van bloed naar de hersenen belemmerd. Hierdoor kan een deel van de hersenen niet goed meer functioneren en mogelijk zelfs afsterven. Dit kan verschijnselen als verlamming veroorzaken. Per jaar krijgen ongeveer 45.000 mensen te maken met een beroerte. Dit aantal blijft ieder jaar stijgen. Dit heeft onder meer te maken met de stijgende hoeveelheid mensen met overgewicht en een ongezonde leefstijl. Verkeerde voeding en te weinig beweging zorgen dat de kans op een beroerte toeneemt. Ook de vergrijzing zorgt voor een toename van het aantal beroertegevallen. Naarmate mensen ouder worden is de kans op een beroerte groter. Vooral na het 70e levensjaar neemt de kans op een beroerte toe.

 

In de meeste gevallen van een beroerte is er sprake van een herseninfarct. Bij een herseninfarct is de bloedtoevoer naar de hersenen langdurig afgesloten. Dit komt omdat een bloedstolsel de toevoer van bloed naar de hersenen afsluit. Alle weefsels in het lichaam hebben continue bloedvoorziening nodig. Vooral voor de toevoer van zuurstof. Ook de hersenen zijn afhankelijk van zuurstof. Het bloedstolsel blijft vastzitten in één van de aders naar de hersenen toe. Als gevolg van een herseninfarct kunnen delen van de hersenen afsterven. Als dit eenmaal is gebeurd, is dat onomkeerbaar.

Bij een hersenbloeding is een bloedvat in de hersenen opengebarsten. Hierdoor kan bloed rondom en in de hersenen stromen. Als dit gebeurt, brengt dit schade toe aan de hersenen.

Een TIA staat voor Transient Ischemic Attack. Het  is een kortdurend herseninfarct. Daarom wordt het ook wel een voorbijgaande beroerte genoemd. Bij een herseninfarct is de toevoer van bloed langdurig of blijvend afgesloten. Bij een TIA is de afsluiting van korte duur. Een TIA is minder ernstig, omdat de hersenen na enige tijd weer bloed krijgen. Hierdoor ontstaat minder schade.

 

Oorzaken & symptomen

Naarmate mensen ouder worden neemt het risico op een beroerte toe. Het krijgen van een beroerte kan familiair bepaald zijn. Dat wil zeggen dat in sommige families een beroerte vaker voorkomt. Het komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Deze risicofactoren kunnen helaas niet beïnvloed worden. Er zijn nog andere (beïnvloedbare) factoren die het risico op een beroerte verhogen:

  • Hoge bloeddruk: hoge bloeddruk wordt ook wel hypertensie genoemd. Hierbij is er te veel vocht in de bloedvaten aanwezig. Dit zorgt dat de vaten onder een te hoge druk komen te staan.
  • Diabetes: diabetes wordt ook wel suikerziekte genoemd. Hierbij is het glucosegehalte in het bloed te hoog.
  • Overmatig alcoholgebruik: er wordt van overmatig alcoholgebruik gesproken als mannen meer dan drie en vrouwen meer dan twee glazen per dag drinken. En als dit meer dan vijf dagen per week gebeurd.
  • Roken: roken is schadelijk voor veel organen in het lichaam. Ook voor de bloedvaten.
  • Overgewicht: door een te hoog gewicht is het gehalte aan vetten in het bloed hoger. Dit maakt de kans op een beroerte groter.
  • Hoog cholesterol: te hoog cholesterolgehalte in het bloed brengt schade aan de bloedvaten.

 

Al deze factoren dragen bij aan het dichtslibben van de aderen. Dit dichtsibben heet aderverkalking. Aderverkalking wordt ook wel atherosclerose genoemd. Er worden plaques gevormd. Een plaque is een ophoping van een vetachtige stof aan de binnenkant van een ader. Als de plaque te groot wordt kan het de ader afsluiten. Er komt dan geen bloed meer bij het hart of de hersenen. Ook kan een plaque openscheuren. Hierdoor ontstaat een bloedstolsel. Dit bloedstolsel kan vast komen te zitten in een bloedvat naar de hersenen toe. De vorming van een plaque ziet er als volgt uit:

Als jonge personen een beroerte krijgen, heeft dit vaak een andere reden. Dit kan bijvoorbeeld komen door een aangeboren hartafwijking of een ontsteking van een bloedvat. Het ontwikkelen van aderverkalking is een geleidelijk en sluipend proces waar vaak jaren overheen gaat. Vandaar dat een beroerte niet snel bij jonge mensen voorkomt.

De verschijnselen van een hersenbloeding en herseninfarct zijn nagenoeg dezelfde. Een scan van de hersenen kan laten zien waarvan sprake is. Wanneer er een beroerte optreedt, geeft dit verschillende symptomen. Dit is mede afhankelijk van het type beroerte en de plek waar de hersenen geen bloed meer krijgen. Het kan zich onder andere uiten in:

  • slikproblemen;
  • problemen met praten;
  • verlies van het bewustzijn;
  • duizeligheid of een versuft gevoel;
  • verlies van spierkracht of minder gevoel aan één zijde van het lichaam;
  • plotselinge incontinentie (het niet kunnen ophouden van urine of ontlasting).

 

In het geval van een herseninfarct of hersenbloeding kunnen de gevolgen ernstig zijn. Vaak wordt een deel van de hersenen aangetast. Dit kan bijvoorbeeld een verlamming van één lichaamszijde tot gevolg hebben. Er kunnen meer symptomen ontstaan zoals spraakproblemen. Zowel een herseninfarct als een hersenbloeding kunnen tot de dood leiden. Dit gebeurt in ongeveer in 25% van de gevallen.

Een TIA heeft vaak minder ernstige gevolgen. Overigens krijgt één op de drie mensen die een TIA heeft gehad, binnen 5 jaar een herseninfarct of hersenbloeding.

beroerteCVACerebro Vasculaire AccidentTIAherseninfarctTransient Ischemic Attackaderverkalkingatheroscleroseverzadigd vetonverzadigd vethersenenplaqueshersenbloeding

Voeding & een beroerte

Door middel van voeding en leefwijze kan de kans op een beroerte verkleind worden. Het gaat hierbij vooral om het tegengaan van aderverkalking. Veel risicofactoren van een beroerte zijn te beïnvloeden door voeding. Gezonde voeding en voldoende beweging kunnen de kans op hoge bloeddruk, diabetes, overgewicht en hoog cholesterol doen afnemen. Hierdoor is het risico op een beroerte ook kleiner. Om aderverkalking tegen te gaan is vooral het eten van vet van invloed. Het gaat dan om het verzadigd vet. We onderscheiden twee soorten vet: verzadigd vet en onverzadigd vet. Verzadigd vet wordt gezien als het slechte vet. Onverzadigd vet wordt gezien als het gezonde vet. Als vet bij kamertemperatuur vast is, is het vaak verzadigd vet. Wanneer het bij kamertemperatuur vloeibaar is, is het overwegend onverzadigd vet. Een bepaalde hoeveelheid onverzadigd vet kan de kans op aderverkalking zelfs verkleinen. Groenten, fruit en voedingsvezels hebben positieve invloed op het tegengaan van aderverkalking. Ook helpt het om overgewicht tegen te gaan. Te veel zout en alcohol kan de kans op aderverkalking juist vergroten.

 

Onderzoek

  • Het eten van tomaten biedt bescherming tegen een beroerte. Onderzoekers uit Finland zijn er achter gekomen dat de stof lycopeen de kans op een beroerte verlaagt. Lycopeen is een stof die veel in tomaten voorkomt. Als er veel tomaat wordt gegeten, halveert dit de kans op een beroerte. Opvallend is dat er meer lycopeen vrijkomt als tomaten zijn verwerkt. Dus bijvoorbeeld in tomatenpasta of tomatenketchup. Een beroerte komt op steeds jongere leeftijd voor. Jonge mensen hebben steeds vaker te maken met diabetes, hoge bloeddruk en overgewicht. Dit zou ook de reden kunnen zijn dat een beroerte steeds meer voorkomt bij jonge mensen.
  • Gescheiden ouders geeft een verhoogde kans op een beroerte bij mannen. Uit een onderzoek is gebleken dat mannen met gescheiden ouders vaker getroffen worden door een beroerte. Dit is niet het geval bij vrouwen. Waar deze verhoogde kans vandaan komt is niet duidelijk.
  • Suikerrijke frisdrank verhoogt de kans op een beroerte. Als iemand veel frisdrank drinkt, neemt de kans op een beroerte toe.
  • Vrouwen hebben minder kans op een beroerte door voldoende citrusfruit te eten. Als vrouwen voldoende citrusfruit eten, verlaagt dit de kans op een beroerte met 15%. Onderzoekers denken dat de stof flavonol bescherming biedt tegen een beroerte. Deze stof komt veel voor in citrusfruit.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende een beroerte of CVA, voor u tegengekomen:

  • Beroerte (CVA). Nederlands, 240 pagina's, Stichting September. Na de medische uitleg over TIA's, hersentrombosen en -bloedingen volgt uitleg over behandelingen en omgaan met de gevolgen van een CVA. Aan dit boek hebben veel deskundigen en hun organisaties meegewerkt.
  • Hersenscherven na een beroerte, een werkboek voor patienten en hun familie. Auteur J. Hochstenbach, Nederlands, 152 pagina's. Een onmisbare praktische gids voor alledag, bedoeld voor alle betrokkenen: de patiënten zelf en de mensen in hun omgeving, maar ook degenen die in hun werk met deze groep te maken hebben.

 

Weten hoe?

Voor het voedingsdoel beroerte of CVA verlenen we geen diëtistendiensten.

 

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist (zoals via DietCetera) of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top