Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Bloedarmoede (anemie)

Bloedarmoede kan ontstaan door te weinig ijzer te eten. Dit kan klachten zoals vermoeidheid en hoofdpijn veroorzaken.

Bloedarmoede wordt ook wel anemie genoemd. Anemie is de medische term. Als er sprake is van bloedarmoede wil dat niet zeggen dat er minder bloed in het lichaam aanwezig is. Wat nogal eens wordt gedacht. Bij bloedarmoede is er minder hemoglobine in het bloed aanwezig. Hemoglobine wordt vaak afgekort als Hb. Hemoglobine is een onderdeel van de rode bloedcel. Hemoglobine zorgt ervoor dat bloed de rode kleur heeft. Rode bloedcellen worden ook wel erytrocyten genoemd. De belangrijkste functie van de rode bloedcel is het transporteren van zuurstof door het lichaam. De zuurstof die via de longen het lichaam binnen komt, wordt gebonden aan de rode bloedcellen door hemoglobine. Deze bloedcellen zorgen ervoor dat alle organen worden voorzien van zuurstof. Organen en lichaamscellen hebben zuurstof nodig om te kunnen blijven functioneren. Bij bloedarmoede is de hoeveelheid hemoglobine lager dan eigenlijk zou moeten. Hierdoor wordt er minder zuurstof door het lichaam vervoerd. Dit kan verschillende klachten veroorzaken.

Bloedarmoede komt bij bepaalde risicogroepen veel voor. Vaak wordt het pas na lange tijd ontdekt. Dit komt omdat het in het begin vage klachten kan geven zoals vermoeidheid. Een huisarts kan door middel van bloedonderzoek vaststellen of er sprake is van bloedarmoede.

 

Oorzaken

De belangrijkste oorzaak van bloedarmoede is een ijzertekort. IJzer komt binnen met de voeding en is een belangrijk onderdeel van hemoglobine. Als er onvoldoende ijzer in het lichaam aanwezig is, kan hemoglobine niet goed aangemaakt worden. Bloedarmoede kan ook nog andere oorzaken hebben:

  • Bloedverlies: als er sprake is van bloedverlies, gaan daarmee ook de rode bloedcellen verloren. Dit kan komen door bijvoorbeeld een bloeding, bevalling of na een operatie. Maar ook geleidelijker, zoals bij een menstruatie. Een ander voorbeeld is bloedarmoede bij ontstekingsziekten aan de maag of darmen. Zoals bij de ziekte van Crohn. Bij deze aandoening is er vaak sprake van langdurig bloedverlies via de ontlasting.
  • Zwangerschap: in tijden van zwangerschap is de behoefte aan ijzer verhoogd omdat er meer bloed aangemaakt moet worden voor het kind.
  • Verminderde opname van ijzer in de darmen: een aandoening aan de darmen kan ervoor zorgen dat ijzer niet goed kan worden opgenomen. Een voorbeeld van zo’n aandoening is de ziekte van Crohn. Hierbij is de darm ontstoken. Dit belemmert de opname van voedingsstoffen zoals ijzer.
  • Vitamine B12 gebrek: vitamine B12 heeft een belangrijke functie bij de aanmaak van rode bloedcellen. Als er te weinig vitamine B12 het lichaam binnen komt, kan dat bloedarmoede veroorzaken. Vitamine B12 zit voornamelijk in dierlijke producten. Deze vorm van bloedarmoede komt dan ook meestal voor bij vegetariërs of veganisten. Het wordt ook wel pernicieuze anemie genoemd.
  • Bij bestraling en chemotherapie: wanneer iemand wordt bestraald of chemotherapie krijgt voor kanker, is het lichaam soms minder goed in staat om rode bloedcellen aan te maken.

 

Erfelijke bloedarmoede

Deze vorm van bloedarmoede is erfelijk bepaald en meestal chronisch. Chronisch betekent dat het langdurig tot levenslang aanhoudt. Het gaat om de aandoeningen thalassemie en sikkelcelanemie. Sikkelcelanemie wordt ook wel sikkelziekte of sikkelcelziekte genoemd. Bij deze aandoeningen is er een stoornis in de aanmaak van hemoglobine. Bij sikkelcelanemie wordt hemoglobine in een andere vorm in het lichaam aangemaakt. Hierdoor gaat hemoglobine samenklonteren. De rode bloedcel is normaal rond, maar krijgt door het samenklonteren van hemoglobine de vorm van een sikkel. Een sikkel is landbouwgereedschap dat vroeger veel werd gebruikt. Het heeft een C-vorm. Het lichaam herkent de vreemde vorm van de rode bloedcel niet en gaat deze afbreken. Hierdoor ontstaat bloedarmoede. In Nederland krijgen vooral allochtonen van Turkse, Marokkaanse en Antilliaanse afkomst de ziekte. Waarom dit zo is, is onbekend. Bij iedere pasgeboren baby wordt door middel van de hielprik getest op de sikkelcelziekte. Ieder jaar wordt de ziekte bij 50 tot 60 baby’s geconstateerd.

Thalassemie is eveneens een erfelijke vorm van bloedarmoede. Bij deze aandoening worden rode bloedcellen te snel afgebroken. Normaal ‘leeft’ een rode bloedcel zo’n 120 dagen. Bij thalassemie is dat veel korter. Ook zijn de rode bloedcellen minder goed in staat om zuurstof te transporteren. Deze aandoening komt overwegend voor bij mensen afkomstig uit Azië, Afrika en rond de Middellandse zee. Thalassemie wordt eveneens getest bij baby’s door middel van de hielprik. Thalassemie wordt ieder jaar bij slechts 5 tot 10 kinderen geconstateerd.

 

Symptomen

Doordat er minder zuurstof door het lichaam wordt getransporteerd, raakt een persoon met bloedarmoede eerder vermoeid. Alle lichamelijke activiteiten kosten meer moeite en er is vaak sprake van kortademigheid. Er is meestal een algeheel gevoel van zwakte of lusteloosheid. Als de bloedarmoede ernstiger wordt, kunnen er symptomen als duizeligheid, flauwvallen, bleekheid en hartkloppingen ontstaan. De ernst van de symptomen is onder andere afhankelijk van de snelheid van het ontstaan van de bloedarmoede. Ook ontstaan klachten eerder en heftiger bij mensen met een hart- of longaandoening. Dit komt doordat het hart of de longen bij deze groep minder goed werkt. De longen hebben als doel om zuurstof op te nemen. En het hart moet het bloed door het lichaam heen pompen. Als dit niet goed functioneert, geeft dat eerder klachten. Andere symptomen die kunnen duiden op bloedarmoede:

  • hoofdpijn;
  • oorsuizen;
  • duizeligheid;
  • verwardheid;
  • benauwdheid;
  • overmatig transpireren.

 

Voeding en bloedarmoede

Voeding is belangrijk bij het voorkomen of verhelpen van bloedarmoede. Als een persoon bloedarmoede heeft, zal eerst bekeken moeten worden wat de oorzaak hiervan is. Afhankelijk van de oorzaak kan eventueel een aangepaste voeding de bloedarmoede verhelpen. Als de bloedarmoede is ontstaan door een bloeding, zal dit uiteraard eerst behandeld moeten worden. Wanneer er geen sprake is van ziekte, aandoening of zwangerschap, kan een voeding met voldoende vitamine B12 en ijzer de bloedarmoede verhelpen. IJzer zit voornamelijk in dierlijke producten, brood en bepaalde groenten. Ook vitamine B12 is erg belangrijk. Vitamine B12 zit vooral in dierlijke producten. Vitamine B12 heeft daarnaast het spoorelement kobalt nodig om effectief te kunnen zijn. Als er dus te weinig kobalt in de voeding voorkomt kan dat indirect voor bloedarmoede zorgen. Om de opname van ijzer uit voeding te bevorderen is het verstandig om daarnaast voldoende vitamine C te gebruiken. Vitamine C zorgt ervoor dat ijzer goed opgenomen kan worden. Vitamine C zit veel in groenten en fruit. Wanneer voeding onvoldoende effect heeft op de bestrijding van bloedarmoede, kunnen ijzersupplementen eventueel helpen. Een huisarts kan ijzersupplementen voorschrijven. Deze supplementen zijn ook te koop bij drogisterijen en natuurvoedingswinkels. Het is niet aan te raden langdurig veel ijzertabletten te gebruiken. Een overmaat aan ijzer via supplementen kan namelijk vergiftigend werken.

 

Risicogroepen

Bepaalde groepen lopen een groter risico op het krijgen van bloedarmoede. Als er meerdere symptomen aanwezig zijn, is het verstandig om een huisarts te raadplegen. Risicogroepen voor het krijgen van bloedarmoede zijn:

  • menstruerende vrouwen: Vanwege bloedverlies;
  • mensen met een ontsteking of wond: Vanwege bloedverlies;
  • veganisten en vegetariërs: Veganisten en in mindere mate vegetariërs krijgen vaak onvoldoende vitamine B12 binnen. Dat vegetariërs hier minder kans op hebben komt doordat er wel zuivel en eieren wordt gegeten. In tegenstelling tot veganisten;
  • alcoholisten: Door langdurig alcoholgebruik is het lichaam minder goed in staat tot het aanmaken van hemoglobine;
  • ouderen: Naarmate mensen ouder worden verloopt de aanmaak van hemoglobine trager;
  • zwangere vrouwen: Hebben een verhoogde behoefte aan bloed door de groei van de baby;
  • veelvuldig gebruikers van sterke pijnstillers zoals ibuprofen of diclofenac: overmatig gebruik van deze pijnstillers kan een ontsteking van het maagslijmvlies veroorzaken. Hierdoor wordt er bloed verloren wat onopgemerkt kan blijven.

Iedereen kan bloedarmoede oplopen. Vaak wordt het niet direct gesignaleerd omdat de klachten nogal vaag kunnen zijn. Bij een vermoeden van bloedarmoede is het verstandig om de huisarts te raadplegen. Vaak zal een huisarts bloed afnemen om na te gaan of er daadwerkelijk sprake is van bloedarmoede.

bloedarmoedeanemieijzerhemoglobinerode bloedcellenvitamine B12zwangerenveganistenvermoeidheidlusteloosheiderfelijkheiddierlijke productengroentenbloedverliesthalassemiesikkelcelanemiesporterserytrocytenpernicieuze anemie

Onderzoek

  • Bloedarmoede vergroot de kans om te overlijden na een beroerte. Een beroerte is bijvoorbeeld een herseninfarct of hersenbloeding. Mensen met bloedarmoede die een beroerte hebben gehad, hebben drie keer meer kans om binnen een jaar te overlijden.
  • Thalassemie en sikkelcelanemie kunnen mogelijk straks beter behandeld worden. Onderzoekers van het Erasmus Medisch Centrum zijn er nu achter op welke manier deze ziektes behandeld kunnen worden. Iets wat voorheen nog niet goed lukte. 
  • Minder sportprestaties bij vrouwelijke atleten bij een laag ijzergehalte. Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat de sportprestatie vermindert bij een laag gehalte aan ijzer in het bloed. Dit hoeft nog niet eens bloedarmoede te zijn. Voldoende ijzer is dus essentieel voor sporters.
  • Bloedarmoede komt veel voor bij bejaarden. Waarschijnlijk heeft meer dan 20% van de 85 plussers bloedarmoede. Voornamelijk de verminderde aanmaak van hemoglobine is de oorzaak hiervan.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende bloedarmoede, voor u tegengekomen:

 

Weten hoe?

Uitgeschreven voedingsadviezenuw voedingsplan in persoonlijk boekvorm en/of individuele begeleiding (consulten) door onze diëtisten kunt u eenvoudig via onderstaande 'volg onze suggestie' bestellen. De uitgeschreven adviezen zijn alleen geschikt voor volwassenen van 18 t/m 70 jaar, de consulten zijn er voor elke leeftijd.

Bestel suggestie
CategorieDienstPrijs
IntakeRegistratieGratis
AdviesUw voedingsplan39,95
Totaal€ 39,95

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist (zoals via DietCetera) of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top