Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Baby 4-5 maanden

Vanaf de vierde of vijfde maand kan de eerste kennismaking met hapjes plaatsvinden als het kindje hier klaar voor is.

In de vierde en vijfde maand zijn er veel nieuwe ontwikkelingen te zien bij de zuigeling. In de vierde maand zal de baby allerlei dingen willen vastpakken en in zijn of haar mondje willen stoppen. Ook kan het zijn dat het kindje meer wil omrollen of wegdraaien. Na vier maanden zal het kindje steeds beter slapen. Het zicht is nu 100% en de moeder en vader zullen dan ook herkend worden. Ook zal de baby steeds meer gaan lachen. In de vijfde maand zal de baby mondiger worden, stemmen van bekenden herkennen en hierop reageren. Reageren kan in de zin van geluidjes produceren of door langer te kijken. Loop dan niet zomaar weg, want dit kan het kindje onzeker maken. Vertel dat je even weggaat, hierbij is een rustige liefdevolle toon belangrijk. Het kindje zal dit begrijpen. Er wordt al onderscheid gemaakt tussen een boze toon en een liefdevolle toon. Sluip niet stiekem weg, dit kan de baby onzeker maken. Ook zal het kindje meer willen aangeven met de armen wat de wens is. Wanneer de baby de armen strekt wil hij worden opgepakt. Wanneer de baby naar de borst grijpt heeft hij honger.

 

Het gewicht van een jongetje van vier maanden is ongeveer 7.000 gram. Bij vijf maanden is dit ongeveer 7.500 gram. Bij een meisje is dit respectievelijk 6.400 gram en 6.900 gram. Dit is een gemiddelde van Nederlandse baby’s. In andere landen kan dit anders zijn. Belangrijk bij de groei is dat de baby voldoende melk krijgt en op tijd en voldoende slaapt. Borst- of flesvoeding is de hoofdvoeding, in mindere maten mogen er ook ongezoete of ongezouten dranken gegeven worden.

 

Borstvoeding

Na de geboorte kan de moeder door hormonale veranderingen meestal borstvoeding geven. Het geven van borstvoeding heet ook wel lactatie. Met borstvoeding tot ongeveer zes maanden profiteert de baby optimaal. Daarnaast heeft de baby niets anders nodig. Het mooie van borstvoeding is dat de hoeveelheid en samenstelling meegroeit met de behoefte van het kindje. Het aantal borstvoedingen varieert, maar ligt rond de zes keer per dag. De zuigeling zal een voedingspatroon kunnen herkennen. Tussenpozen van twee tot drie uur zijn daarbij belangrijk om de melk te verteren. De baby geeft zelf goed aan wanneer het honger heeft en wanneer het genoeg is. De hoeveelheid borstvoeding of volledige zuigelingenvoeding is afhankelijk van het geslacht en het gewicht. Doorgaan met borstvoeding kan zolang de moeder en het kindje dat willen. Als het kindje begint met vaste voeding en minder borstvoeding vraagt dan zal de melkproductie minder worden. Dit is een normaal proces.

Het kan zijn dat de moeder binnen de zes maanden wil stoppen met het geven van borstvoeding. De eerste zes maanden van de baby kan de borstvoeding worden vervangen door flesvoeding. Na deze zes maanden kan de normale flesvoeding vervangen worden door opvolgmelk. Dat gaat ongeveer door tot het eerste levensjaar. Flesvoeding na de leeftijd van zes maanden wordt opvolgmelk genoemd. Deze melk is namelijk belangrijk voor de groei van het kindje. Tot het eerste levensjaar of langer doorgaan met borstvoeding kan ook, maar de moeders zien dit vaak als onpraktisch.

 

Naast borstvoeding of flesvoeding hebben baby’s extra vitamine D nodig. Alle kinderen tot 3 jaar krijgen extra vitamine D. Zo wordt een eventueel tekort voorkomen, terwijl er geen risico is op teveel aan vitamine D. Deze extra hoeveelheid behoefte aan vitamine D ligt nog iets hoger bij de hier onder genoemde groepen:

  • baby’s met een donkere huidskleur;
  • baby’s die helemaal niet, of weinig buiten komen;
  • baby’s die bij de geboorte minder dan 3 kilo wegen;
  • als de moeder al langere tijd ongezond of te weinig eet.

 

In een aantal gevallen is het verstandig om geen borstvoeding te geven maar flesvoeding.

Bij de volgende gevallen kan een moeder beter geen borstvoeding geven:

  • bij een Hiv-besmetting;
  • bij het gebruik van drugs;
  • open en niet behandelde TBC;
  • bij een chemotherapie behandeling;
  • bij een behandeling met radioactieve isotopen;
  • besmetting het humaan T-cel lymfotropisch virus I of II;
  • bij het regelmatig drinken van alcohol. Als alcohol gedronken wordt, beperkt dit dan tot één glas. Het is verstandig de eerste 3 uur na de consumptie geen borstvoeding te geven.

Als het niet mogelijk is om de zuigeling op bepaalde momenten de borst te geven is het mogelijk om moedermelk af te kolven. Dit wordt ook wel borstkolven genoemd. Door een pompflesje aan de borst te zetten kan moedermelk opgevangen worden. Het voordeel is dat het bewaard kan worden. Deze moedermelk kan dan op een later tijdstip per fles aan de baby worden gegeven. Afkolven mag wettelijk tijdens werktijd gedaan worden.

 

Flesvoeding

Flesvoeding is het alternatief als de moeder geen borstvoeding kan of wil geven. Het wordt ook wel kunstvoeding of volledige zuigelingenvoeding genoemd. Merken flesvoeding verschillen nauwelijks van kwaliteit omdat er een wetgeving voor is. Flesvoeding wordt verkocht in de vorm van poeder en dient aangelengd en opgewarmd te worden. Het bestaat uit koemelk maar de samenstelling is sterk gebaseerd op die van moedermelk. Een koemelkallergie, al dan niet tijdelijk, kan voorkomen bij baby’s. Er zijn daarom verschillende allergievrije producten te koop. Omdat de baby vanaf de 4e en 5e maandflink groeit zal ook de hoeveelheid en frequentie van de flesvoeding verschillen. De verpakking geeft altijd een duidelijk advies. Maak zelf geen flesvoeding met koemelk, dit kan schadelijk zijn voor het kindje. Bij het gebruiken van een zuigfles gaan veel ouders op den duur over op zoetere dranken. Het gevaar van zoete dranken in een zuigfles is zuigflescariës. Zuigflescariës ontstaan als het kind voortdurend aan een zuigfles met zoete drank drinkt. Er kunnen gaatjes ontstaan in het opkomende melkgebit. Te lang gebruik van een zuigfles kan daarnaast slecht zijn voor de mondmotoriek en stand van de kaken.

 

Bijvoeden

Bijvoeden is het introduceren van de eerste zachte hapjes van het kindje. Met bijvoeden wordt geadviseerd om te wachten tot zes maanden. Maar als uw kindje er al eerder klaar voor is kan er vroeger begonnen worden. Fabrikanten van babyvoeding stimuleren zelfs om voor de zes maanden al te beginnen. Mogelijk heeft dit als doel om de verkoop op te krikken, maar het is dus een geoorloofd advies. Als u twijfelt met het vroeger beginnen met bijvoeden, vraag dan het consultatiebureau om advies.

Bijvoeding wordt gegeven naast de borstvoeding of volledige zuigelingenvoeding. De overgang dient namelijk geleidelijk te verlopen. Bijvoeding mag officieel na vier maanden geïntroduceerd worden naast de moeder- of flessenmelk. Begin niet met vaste hapjes voor de baby vier maanden oud is. Dit is nog niet goed voor de ontwikkeling. Hierdoor mist de baby de belangrijke goede samenstelling van de borstvoeding of flesvoeding. Elke baby is verschillend qua ontwikkeling en zal het daardoor ook per leeftijd verschillen wanneer het kind wil beginnen met zijn eerste hapjes. Over het algemeen wordt er aangeraden om te wachten tot de zesde maand. Maar het kindje kan er echter eerder klaar voor zijn. De baby zal deze omschakeling waarschijnlijk zelf inleiden tussen de vier en de zes maanden of later. Voor het kindje is bijvoeden een belangrijke fase. Er zal kennis gemaakt worden met vast eten, maar er zijn nog andere belangrijke dingen. Zo zal het kindje door de eerste hapjes de spieren ontwikkelen die nodig zijn om te praten. Baby’s uit gezinnen waarin veel allergieën voorkomen kunnen beter niet starten met bijvoeding voor de zesde maand want dit kan eventuele allergieën verergeren.

 

De baby merkt zelf wanneer het tijd is om over te gaan van melk naar vaste voeding. Dit laat hij ook merken met duidelijke signalen. Stopt hij bijvoorbeeld regelmatig speelgoed in zijn mondje? En maakt hij smakgeluidjes of hapbewegingen? Kijkt hij meer naar eten of zuigt hij meer op zijn vuistje? Waarschijnlijk zal de baby dan ook meer willen drinken en ’s nachts vaker wakker worden. Dit kunnen signalen zijn dat de baby kan beginnen met zijn eerste hapjes. Begin echter niet meteen bij het eerste signaal want het hoort ook bij zijn ontwikkelfase. Elke baby bepaalt dit moment in zijn eigen tempo. De één is met zes maanden nog heel vertrouwd met zijn melk, terwijl de ander begint met signalen afgeven als er net vier maanden voorbij zijn.

Is de baby al klaar voor vaste voeding? De baby kan nog geen hapjes nemen en zal daar dus mee moeten oefenen. Alles is nieuw en alles is wennen, happen van een lepel, verschillende smaken en verschillende consistenties. Dus laat het kindje in kleine stapjes wennen aan vast voedsel. Het is belangrijk dat de ouder zelf bepaalt wat en wanneer de baby eet, maar de baby bepaalt zelf de hoeveelheid. Bij het bijvoeden is het belangrijk om te variëren met de voeding. Verschillende voedingsmiddelen hebben immers verschillende vitaminen. Ook zal de baby daardoor later meer verschillende voedingsmiddelen gaan lusten. Zachte voeding en zachte smaken zijn belangrijk. Geef de baby nog geen gezoete of gezouten producten. Geen producten die nitraatrijk, glutenrijk zijn en vis of vlees bevatten. Vermijd honing voor het eerste levensjaar.

Er zijn ook potjesvoedingen te koop voor allerlei leeftijden. Een nadeel kan zijn dat daardoor het kindje geen “losse” smaken leert herkennen. Teveel borstvoeding of flesvoeding kan er voor zorgen dat de kleine geen trek heeft.

baby 4-5 maandenlactatieexperimenterenmelkvoedingborstvoedingflesvoedingbijvoedingetendrinkenspelengroeiensignalen voor de eerste hapjeskindjezuigelinghongerhuilenpostnatale depressierapley-methodenwelke voedingontwikkelfase

Voeding van de moeder bij borstvoeding

Om te zorgen voor de beste kwaliteit moedermelk is het belangrijk om zelf gezond te eten. Omdat borstvoeding geven energie van het lichaam vraagt, zijn er iets meer extra kilocalorieën (eenheid voor energie) per dag nodig. De moeder zal door verminderde lichamelijke arbeid en de aanleg van vetweefsel in de zwangerschapsperiode zelf meer energie hebben. Zij kan hierdoor gemakkelijk voorzien in de productie van moedermelk. Dit is ongeveer 300 kilocalorieën per dag. Doordat de moeder tijdens de zwangerschap vaak aankomt in gewicht is gewichtsafname meestal gewenst. Als de moeder borstvoeding geeft zal het gewicht langzaam kunnen gaan dalen. De moeder geeft namelijk door het geven van borstvoeding, ‘energie’ aan het kind. Er hoeft geen extra vitaminetablet te worden genomen tijdens het geven van borstvoeding, mits er gezond en gevarieerd wordt gegeten.

 

Depressie van de jonge moeder

Een jonge moeder maakt veel veranderingen door in korte tijd. Lichamelijk, hormonaal, emotioneel en sociaal. Een baby vraagt veel zorg en verantwoordelijkheid. Hierdoor kan de moeder somber en emotioneel zijn. Eventuele huildagen vlak na de zwangerschap wordt de baby-bleus genoemd, 50-80% krijgt hier last van. Het gaat meestal vanzelf over.

Sommige vrouwen zijn maandenlang somber, ondanks dat ze zich zo op een baby hadden verheugd. Ze zijn neerslachtig, prikkelbaar en angstig. Dit wordt een postpartum depressie of postnatale depressie genoemd. Letterlijk een depressie na de zwangerschap. Soms beginnen de klachten pas na enkele weken of als de moeder stopt met borstvoeding of weer begint met werken. Bij een postnatale depressie heeft de moeder niet het gevoel blij te zijn met haar baby. Hierdoor komt er vaak een schuldgevoel bij hetgeen juist de moeder nog verder in de put kan helpen. De depressie kan wel maanden aanhouden.

Symptomen bij een postnatale depressie zijn onder andere:

  • boosheid;
  • veel huilen;
  • vermoeidheid;
  • slapeloosheid;
  • somber gevoel;
  • angstgevoelens;
  • weinig blijdschap met de komst van de baby.

Als er een postnatale depressie vermoeden is, is het verstandig een arts in te lichten.

 

Onderzoek

  • Loopstoeltjes voor kinderen van deze leeftijd kunnen zorgen voor loopproblemen op latere leeftijd. Dit blijkt uit onderzoek. Ook kan het voor gevaarlijke situaties zorgen omdat de baby zich dan meer gaat verplaatsen.
  • Met de borst gevoede baby’s hebben een gezondere darmflora dan met de fles gevoede baby’s. De darmflora is een verzameling van bacteriën in de darmen. Deze bacteriën bieden bescherming tegen ziektes. Onder invloed van moedermelk kunnen de darmbacteriën beter bescherming bieden.
  • Baby’s die met de borst worden gevoed huilen meer. Vrouwen geven wel eens aan te stoppen met borstvoeding vanwege de humeurigheid van de baby. Humeurigheid is echter volkomen normaal. Het is de enige manier waarop baby’s kunnen communiceren. Soms wordt het huilen verkeerd begrepen en zijn ze gewoon moe.
  • Veel vrouwen denken dat uitgezakte borsten te wijten is aan het geven van borstvoeding. Maar volgens Amerikaans onderzoek worden uitgezakte borsten niet veroorzaakt door borstvoeding. Roken en veel gewichtstoename tijdens de zwangerschap lijken meer een oorzaak te zijn. Borsten kunnen ook meer uit gaan uitzakken na meerdere  zwangerschappen.
  • De Rapley-methode wordt pas aangeraden vanaf de zesde maand. Kortgezegd worden er grote stukjes groente, fruit en brood aangeboden om te experimenteren. Er is nog onvoldoende onderzoek gedaan naar de voor- en nadelen van deze methode. De Nederlandse Gezondheidsraad raadt deze methodedaarom niet aan. De Gezondheidsraad geeft wetenschappelijk advies aan de regering en parlement op het gebied van volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek.
  • De Samenwerkende Borstvoeding Organisaties (SBO) is een overleg van vijf organisaties die actief zijn op het gebied van het beschermen, bevorderen en ondersteunen van borstvoeding. Op hun site staat nuttige informatie over borstvoeding.

 

Babyvoeding reeks

Als DietCetera willen we u helpen uw baby zo goed mogelijk te voeden. Voor elke specifieke voedingsmethodiek of leeftijdsfase waarbij andere voedingsadviezen nodig zijn, hebben we daarom separate adviezen gemaakt. Dat betekent echter niet dat een heel voedingspatroon zal wijzigen. Soms zijn het beperkte aanpassingen, maar het is wel nuttig om die te weten.

De betreffende babyserie, met een deel tekstoverlap, bestaat uit de voedingsdoelen voor de fases: borstvoeding, baby (0 tot en met 3 maanden), baby (4 tot en met 5 maanden), baby (6 tot en met 7 maanden) en baby (8 tot en met 12 maanden).

 

De toegepaste adviezen in de fases: borstvoeding, baby (0 tot en met 3 maanden) en baby (4 tot en met 5 maanden) zijn specifiek gericht op vrouwen die borstvoeding geven. Borstvoeding gevende vrouwen hebben namelijk extra calorieën en informatie nodig ten opzichte van vrouwen die flesvoeding geven. De weekmenu’s en variatielijsten zijn daarom niet toepasbaar rondom flesvoeding.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende babyvoeding 4-5 maanden, voor u tegengekomen:

  • Alles over goed eten en bewegen met baby en peuter. Voedingscentrum, Nederlands, 96 pagina's. Alles over eten en bewegen met 0-4 jarigen. Er is een duidelijke onderverdeling gemaakt in de leeftijdsgroepen binnen de leeftijd van 0-4 jaar, zodat je makkelijk je informatie kunt terugvinden.
  • Gezond eten voor baby's en peuters. Auteurs Anne Sheasby & Jill Scott, Nederlands, 125 pagina's. Kookboek met recepten voor warme hapjes voor baby's en peuters, verdeeld naar leeftijdsgroepen: 4-6 maanden, 6-9 maanden, 9-12 maanden en 1-5 jaar.
  • Hap, Hap..., recepten en tips voor babyvoeding. Auteur Sonja van de Rhoer, Nederlands, 80 pagina's. Voedingsadviezen voor baby's tot een jaar: voor flesvoeding naar fruit-groente-hapje, voor de overstap van borst-/flesvoeding naar melk en graanproducten en voor de warme maaltijd met aan het eind enkele eenvoudige eenpansmaaltijden voor het hele gezin (3 personen).
  • Het Albert Heijn assortiment babyvoeding voor 4 maanden en plus, ook digitaal te bestellen.
  • Met de paplepel. Auteurs Sylvia Mouwes & R. Pasmooij, Nederlands, 103 pagina's. Na een uitgebreid hoofdstuk over voedingsleer volgt een groot aantal recepten, onderverdeeld in drie fasen: vier tot zes maanden, zes tot negen maanden en negen tot twaalf maanden.
  • Vullen of voeden, een wegwijzer voor ouders. Auteurs Wilfred en Lili Genee, Nederlands, 281 pagina's. Ze laten zien wat voor een effect voeding heeft op het lichaam en het gedrag van kinderen. Tal van praktische tips en recepten om mee aan de slag te gaan komen aan bod.
  • Drogisterij.net Babyverzorging

 

Weten hoe?

Uitgeschreven voedingsadvies en/of individuele begeleiding (consulten) door onze diëtisten kunt u eenvoudig via onderstaande 'volg onze suggestie' bestellen. De diensten zijn specifiek gericht op borst- en flesvoeding en bijvoeding aan baby’s (4 t/m 5 maanden).

Bestel suggestie
CategorieDienstPrijs
AdviesVoedingsadvies9,95
Totaal€ 9,95

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist (zoals via DietCetera) of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top