Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Angina Pectoris

Angina pectoris is niet hetzelfde als een hartinfarct. Het kan echter wel een waarschuwing zijn.

Angina pectoris is eigenlijk geen aandoening, maar een symptoom. Het wordt ook wel aangeduid met hartkramp of pijn op de borst. Maar ook een hartinfarct gaat gepaard met een pijnaanval op de borst. Beide aandoeningen ontstaan doordat de hartspier een tekort aan zuurstof heeft. Een ander woord voor zuurstoftekort is ischemie. Bij een hartinfarct ontstaat blijvende schade aan het hart. Dit komt doordat het hart te lang zonder zuurstof heeft gezeten. Dit in tegenstelling tot angina pectoris waarbij het zuurstoftekort kortdurend is. Angina pectoris kan echter wel als waarschuwing dienen voor een hartinfarct.

 

Angina pectoris kent twee vormen:

  • Stabiele angina pectoris: Stabiel betekent dat de klachten niet erger worden. Klachten ontstaan bij inspanning, plotselinge kou, stress of heftige emoties. Ook na een zware maaltijd kunnen klachten optreden. Op zulke momenten wordt er meer van het hart gevraagd. De klachten treden over het algemeen in aanvallen op. Bij rust verdwijnen deze weer. Een pijnaanval kan een paar seconden tot 20 minuten duren.
  • Instabiele angina pectoris: Bij deze vorm wordt gesproken van een dreigend hartinfarct. De klachten ontstaan vaak zonder duidelijke aanleiding. De pijn kan in korte tijd erger worden. Klachten ontstaan ook in rust. Meestal houdt de pijn langer dan 20 minuten aan. De pijn gaat niet vanzelf over. Dit type kan vooral bij oudere mannen voorkomen. Het is een ernstige situatie. Bij niet tijdig handelen kan er een hartinfarct ontstaan. Bel in dit soort situaties altijd direct de huisarts of 112.

 

Oorzaken

Het hart is de motor van het lichaam. Dag in dag uit pompt het hart bloed door het lichaam. Het zuurstof in het bloed heeft het lichaam nodig om te functioneren. Dit zuurstof zit gekoppeld aan hemoglobine. Hemoglobine is de rode kleurstof in het bloed. Hemoglobine maakt transport van zuurstof mogelijk. Het hart zelf heeft ook zuurstof nodig om goed te kunnen functioneren. Het hart kan zuurstof niet uit het bloed in het hart zelf halen. Dit bloed biedt namelijk onvoldoende zuurstof. Daarom wordt het hart via de kransslagaders van zuurstof voorzien. Kransslagaders zijn de bloedvaten die het hart van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. Deze bloedvaten bevinden zich aan de buitenkant van het hart. Bij angina pectoris zijn deze kransslagaders vernauwd. Hierdoor stroomt er minder zuurstof en bloed naar het hart. Het dichtslibben van de kransslagaders wordt slagaderverkalking genoemd. Een ander woord voor dit proces is atherosclerose. Het is de belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van angina pectoris. Niet elke vernauwing van de kransslagaders geeft klachten. Klachten ontstaan meestal pas als een kransslagader voor meer dan 50% is vernauwd.

 

Kransslagaders kunnen verstopt raken door ophoping van cholesterol. Cholesterol is een vetachtige stof. Er zijn twee soorten cholesterol. Het zogenaamde goede en slechte cholesterol. Het LDL cholesterol is het slechte cholesterol. Dit type zet zich af tegen vaatwanden. Er worden dan plaques gevormd. Een plaque is een ophoping van een vetachtige stof zoals cholesterol. Als deze te groot worden, kunnen de kransslagaders dichtslibben. Dit zorgt ervoor dat het hart te weinig bloed en zuurstof krijgt. Om die reden draagt cholesterol bij aan het ontstaan van angina pectoris. Het HDL cholesterol is het goede cholesterol. HDL verwijdert het slechte LDL cholesterol uit het bloed naar de lever. In de lever wordt het slechte cholesterol vernietigd. Via de ontlasting verdwijnt dit uit het lichaam.

Naast cholesterol kunnen de kransslagaders verstopt raken door een bloedprop. Een bloedprop kan het gevolg zijn van een bloedding. Een bloeding kan overal in het lichaam plaats vinden. Bij een bloedding kan het lichaam veel bloed verliezen. Het lichaam wil dit zoveel mogelijk voorkomen of beperken. Daarom zet het een natuurlijke reactie in werking. Deze reactie wordt ook wel bloedstolling genoemd. Bloedstolling is het van vloeibaar bloed vast bloed maken. Een bloedprop kan losraken en zich verplaatsen naar een kransslagader. Dit kan de doorgang voor zuurstof en bloed blokkeren. Het gevolg is dat het hart te weinig zuurstof krijgt. 

 

Symptomen

Het zuurstoftekort bij angina pectoris veroorzaakt klachten. Herkenbaar is de pijn midden in de borst. Dit wordt ervaren als een beklemmend en drukkend gevoel. De pijn kan uitstralen naar de onderkaak, hals, schouder, rug, arm of maagstreek. In veel gevallen vindt uitstraling naar de linkerarm plaats. Naast pijn kunnen klachten als misselijkheid, zweten, benauwdheid en een zwaar gevoel in armen, schouders of handen voorkomen. Er kunnen ook minder duidelijke signalen zijn. Voorbeelden hiervan zijn abnormale vermoeidheid, kortademigheid, duizeligheid en slecht slapen. Deze minder opvallende signalen treden vaker op bij vrouwen dan bij mannen.

Korte steken op de borst hoeven niet meteen hartklachten te betekenen. Vooral als het niet het gevolg is van inspanning. De pijn kan ook afkomstig zijn van spieren, ribben of zenuwen.

De arts kan de diagnose angina pectoris stellen. Hiervoor doet de arts bloedonderzoek. Aanvullend hierop wordt er een echocardiogram (ECG) gemaakt. Bij een ECG wordt een filmpje van het hart gemaakt. Op het moment dat de klachten zich voordoen, zullen er op de ECG afwijkingen te zien zijn. Een normaal ECG tijdens klachten sluit angina pectoris echter niet volledig uit. Bij twijfel is er mogelijk aanvullend onderzoek nodig.

 

Voeding & angina pectoris

Belangrijke risicofactoren voor een hartinfarct zijn:

 

Als een naast familielid hart- en vaatziekten heeft, verhoogt dat het risico. Angina pectoris is vaak een waarschuwing voor een hartinfarct. De kans op angina pectoris en een hartinfarct kan worden verkleind. Helaas is het echter nooit helemaal te voorkomen. In beide gevallen geldt dat verder dichtslibben van de bloedvaten vermeden dient te worden. Dit begint met de aanpak van de risicofactoren. Voeding speelt een belangrijke rol bij veel van de hierboven beschreven risicofactoren. Aandacht gaat vooral uit naar vet, voedingsvezels en zout.

  • Vet speelt een rol bij een verhoogd cholesterolgehalte. De voeding levert verschillende soorten vetten: verzadigd vet, onverzadigd vet en transvet. Transvet ontstaat als bijproduct van het industrieel harden van vet. Harden betekent dat een vloeibaar vet wordt omgezet in een vast vet. Verzadigd vet en transvet zijn de slechte vetten (slecht voor de gezondheid). Deze vetten hebben een verhogend effect op het slechte LDL cholesterolgehalte. Onverzadigde vetzuren zijn goed om het totaal cholesterolgehalte in het bloed te verlagen. Onverzadigd vet is dus het goede vet. Te veel vet kan leiden tot overgewicht en diabetes mellitus.
  • Te veel zout werkt bloeddruk verhogend. Veel mensen gebruiken te veel zout bij het koken of aan tafel. Dit draagt voor ongeveer 25% bij aan de zoutinname.
  • Voedingsvezels spelen een belangrijke rol in het voorkomen van hart- en vaatziekten. Een vezelrijke voeding is gunstig voor het cholesterolgehalte. Bovendien zorgt een vezelrijke voeding sneller voor verzadiging (een vol gevoel). Verzadiging leidt tot minder eten. Hierdoor kan het overgewicht voorkomen. Voedingsvezels zijn ook goed voor de darmwerking.

 

Naast voeding bestaat de behandeling uit medicijnen. Onderstaande medicijnen worden veel gebruikt:

  • Bètablokkers: Dit middel verlaagt de hartslag. Hierdoor wordt de zuurstofbehoefte van het hart vermindert.
  • Bloedverdunners: Deze middelen verminderen de bloedstolling. Hierdoor wordt afsluiting door bloedproppen en dergelijke voorkomen.
  • Nitraten en calciumantagonisten: Deze middelen verwijden de bloedvaten. Dit maakt de kans op het dichtslibben van een bloedvat kleiner.

 

Het kan voorkomen dat voeding en medicijnen onvoldoende helpen. In dat geval kan er gekozen worden uit de volgende behandelmogelijkheden.

  • Dotter- en stentbehandeling: Bij vernauwingen van 50-70% wordt deze methode toegepast. Dotteren houdt in dat in het bloedvat een ballonnetje wordt geplaatst. Dit ballonnetje wordt opgeblazen. Hierdoor wordt het bloedvat ruimer. Na het dotteren wordt er een stent geplaatst. Een stent is een metalen of kunststof buisje. Het voorkomt dat het bloedvat na de behandeling weer terugveert.
  • Bypass- of omleidingsoperatie: Dit is een hartoperatie. Hierbij wordt een omleiding gemaakt voor de vernauwde kransslagader. De omleiding leidt het bloed langs de vernauwing. Hierdoor wordt de doorbloeding van het hart verbeterd. Voor de omleiding wordt een ander bloedvat uit het lichaam gebruikt.
angina pectorishartkramppijn op de borstischemiehartinfarctrisicofactorenstabiele angina pectorisinstabiele angina pectoriskransslagadershartzuurstoftekortklachtendrukkend gevoelbenauwdbètablokkersbloedverdunnersnitratencalciumantagonistencholesterolbloedvatvernauwingverstoppingdotterenbypassartheroscleroseslagaderverkalking

Onderzoek

  • Mensen met overgewicht hebben een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Overgewicht vergroot ook de kans op angina pectoris. Wetenschappers vragen zich af of dit komt door het overgewicht zelf of door de bijkomende aandoeningen van overgewicht. Bijvoorbeeld hoge bloeddruk, hoog cholesterol en suikerziekte. Wetenschappers zijn er nog niet over uit.
  • Te lang slapen is niet goed voor het hart en te kort ook niet. Uit onderzoek is gebleken dat te lang slapen twee keer grotere kans op angina pectoris geeft. Het gaat dan om meer dan acht uur slaap per nacht. Elke nacht korter dan zes uur slapen verdubbelt het risico op een beroerte of hartinfarct.
  • Cafeïne kan in lage doses schadelijk zijn voor mensen met angina pectoris. Dit blijkt uit onderzoek. Kleine hoeveelheden cafeïne blokkeren de aanmaak van adenosine. Adenosine zorgt voor verwijding van de bloedvaten bij een tekort aan zuurstof in het hart. Er kan niet gezegd worden of mensen met angina pectoris er beter aan doen om helemaal geen koffie meer te drinken. Hiervoor is verder onderzoek nodig.
  • Beenmergcellen blijken de doorbloeding van de hartspier te verbeteren. Het stimuleert de pompfunctie van het hart. Hiervoor dienen lichaamseigen beenmergcellen geïnjecteerd te worden. Volgens een Leidse cardioloog is dit een nieuwe en succesvolle behandelmogelijkheid voor angina pectoris. Vooral voor mensen met zware hartklachten die aanvankelijk uitbehandeld leken.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende angina pectoris, voor u tegengekomen:

  • Pijn op de borst. Nederlands, 200 pagina's, Stichting September. Pijn op de borst (officieel: angina pectoris), door de brede opzet en de duidelijk opgeschreven informatie helpt dit boek u om een 'nieuwe start' te maken. Het geeft antwoord op heel veel vragen, niet alleen over pijn op de borst zelf, maar ook over de vele gevolgen die de aandoening kan hebben.
  • Angina Pectoris and Its Cure. Engels, 70 pagina's. Angina Pectoris is a symptom of coronary artery disease or in other words it is a sign of future heart attack. This life threatening disease is increasing rapidly throughout the world due to nutritional disorder and lack of regular exercise.

 

Weten hoe?

Voor het voedingsdoel angina pectoris verlenen we geen diëtistendiensten.

 

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist (zoals via DietCetera) of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top