Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Vegetarisme

Als er niet op bepaalde voedingsstoffen wordt gelet, kan een vegetarische voeding ongezond zijn.

Bij het vegetarisme wordt geen vlees of vis gegeten. Dit wordt vegetarische voeding genoemd. Soms wordt vegetarisme verward met veganisme. Bij veganisme worden alle dierlijke producten vermeden. Dus ook melk, eieren en roomboter.

In Nederland wonen op dit moment ongeveer 800.000 vegetariërs. Dit aantal blijft ieder jaar stijgen. Dit komt overeen met bijna 5% van de Nederlandse bevolking. Naast het toegenomen aantal vegetariërs stijgt ook het aantal flexitariërs. Een flexitariër kiest ervoor om één of meerdere dagen per week geen vlees of vis te eten. Dit wordt ook wel een semi-vegetariër genoemd. Er bestaan nog meer varianten van het vegetarisme:

  • De lacto-ovo-vegetariër: Dit is de grootste groep vegetariërs. Er wordt geen vlees en vis gegeten, maar wel eieren en zuivel.
  • De lacto-vegetarier: Er wordt wel zuivel gegeten en gedronken, maar geen eieren, vlees en vis.
  • De ovo-vegetarier: Er worden wel eieren gegeten, maar geen vlees vis of zuivel gegeten of gedronken

 

Verschillende redenen kunnen aanleiding zijn voor het kiezen van vegetarisme. Een vaak gehoorde motivatie is het principieel tegengaan van dierenleed. Vooral de behandeling van dieren in de bio-industrie is in de ogen van vegetariërs niet goed. Andere redenen om vegetarisch te eten zijn:

  • Milieu: Dierlijke voedingsmiddelen hebben een grotere impact op het milieu dan plantaardige voedingsmiddelen. De hoeveelheid CO2 uitstoot is bijvoorbeeld een stuk groter. CO2 uitstoot is schadelijk voor het milieu.
  • Gezondheid: Veel vegetariërs zijn ervan overtuigd dat een voeding zonder vlees en vis gezonder is. Recente onderzoeken laten zien dat vegetariërs langer leven en minder last hebben van overgewicht, suikerziekte en hart- en vaatziekten.
  • Smaak: Sommige mensen vinden de smaak van een vegetarische maaltijd beter.
  • Godsdienst: Een voorbeeld van vegetarisme door godsdienst is het Boeddhisme. Bepaalde stromingen in dit geloof stellen dat iedere Boeddhist zich moet onthouden van het doden van dieren.

 

De motieven om vegetariër worden, worden niet altijd door iedereen begrepen. Zodra iemand vegetariër wordt, krijgt hij of zij voor zijn omgeving vaak een ‘geitenwollensokken imago’. Het kan dan soms lastig zijn om de motieven voor vegetarisme goed te beargumenteren. Redenen om niet vegetarisch te eten:

  • smaak;
  • godsdienst;
  • kans op tekort aan bepaalde voedingsstoffen.

 

Vegetarische voedingsmiddelen zijn te herkennen aan een keurmerk. Dit is het Internationale Vegetarische Keurmerk. Dit keurmerk geeft aan dat het product volledig vegetarisch is.

Sommige producten zijn niet geheel vegetarisch waarvan je het niet zou verwachten. Voorbeelden daarvan zijn pudding of sommige snoepjes. Hierin is gelatine verwerkt. Gelatine is gemaakt van huid en beenderen van runderen of varkens.

 

Geschiedenis

Vegetarisme komt al eeuwenlang voor. Rond de achtste eeuw voor Christus waren er al vegetariërs.  Dit kwam voornamelijk door het Boeddhisme en Hindoeïsme. Deze religies stelden dat er geen geweld gebruikt mocht worden tegen dieren. Nog steeds zijn veel volgelingen van deze religies vegetariër. Het ethisch vegetarisme kwam op rond de 19e eeuw. Ethisch vegetarisme wil zeggen dat het vegetarisme voorkomt uit morele overwegingen. Dit houdt in dat iemand ergens voor kiest omdat hij of zij het gevoel heeft dat iets goed of slecht is. In 1908 werd de Internationale Vegetarische Unie opgericht.

Sinds de twintigste eeuw stijgt het aantal vegetariërs enorm. Dit komt vooral door de goede alternatieven voor vlees en vis. Ook de toenemende milieuproblematiek kan een reden zijn.

 

Voeding

Bij een vegetarische voeding wordt er geen vlees en vis gegeten. Een vegetarische voeding kenmerkt zich vaak door meer plantaardige producten. Hierdoor is de voeding vaak rijker aan vitaminen, mineralen en voedingsvezels. Er kan prima gezond vegetarisch worden gegeten. Bepaalde voedingsstoffen komen minder voor bij een vegetarische voeding. Sommige vegetariërs gebruiken daarom naast hun voeding een supplement. Dit wordt gedaan om tekorten aan bepaalde voedingsstoffen te voorkomen. Een vegetariër moet goed opletten of bepaalde voedingsstoffen voldoende binnenkomen. Het gaat dan om:

  • Eiwit: Eiwit heeft veel functies is het lichaam. De belangrijkste functie van eiwit is die als bouwsteen van spieren en weefsels. Als er te weinig eiwit binnen komt kunnen spieren aangetast worden.
  • Vitamine B1: Deze vitamine is voornamelijk belangrijk voor het zenuwstelsel. Een tekort kan problemen geven zoals geheugenverlies of concentratieproblemen.
  • Vitamine B12: Een tekort aan vitamine B12 geeft pas na lange tijd problemen. Dit komt omdat het lichaam in staat is een bepaalde hoeveelheid in het lichaam op te slaan. Als er maanden tot jaren te weinig binnenkomt kan er bijvoorbeeld bloedarmoede ontstaan. Bloedarmoede geeft klachten als vermoeidheid en duizeligheid.
  • Vitamine D: Een tekort aan vitamine D kan de kans op botontkalking vergroten.
  • IJzer: Te weinig ijzer kan ook bloedarmoede veroorzaken.
  • Omega 3: Weinig omega 3 geeft geen problemen. Toch kan omega 3 heel nuttig zijn voor een gezond lichaam. Bij voldoende inname verlaagt het bijvoorbeeld aanzienlijk de kans op hart- en vaatziekten.

Van al deze voedingsstoffen kan een tekort ontstaan omdat ze voornamelijk in dierlijke producten voorkomen.

 

Aangezien er steeds meer vegetariërs bijkomen ontstaat er een grotere markt voor vegetarische vleesvervangers. In 2005 introduceerde Valess vegetarische vleesvervangers op basis van zuivel. Sindsdien is het aanbod aan dergelijke producten sterk toegenomen. Naast Valess bestaan er producten van Quorn, Vivera, Tivall, de vegetarische slager en eigen merkproducten. Aan deze vleesvervangers worden vaak voedingsstoffen toegevoegd. Door deze vleesvervangers te eten wordt het risico op een tekort kleiner. Andere bekende vleesvervangers zijn tofu en tempé. Tofu wordt ook wel tahoe genoemd. Zowel tofu als tempé is afkomstig van soja. Deze producten zijn goede vleesvervangers. Het bevat namelijk veel voedingsstoffen die ook in vlees voorkomen zoals eiwit, ijzer en B-vitamines.

 

Gezondheid

Bij een vegetarisch voeding wordt er veel plantaardig gegeten. Dit is vaak positief voor de gezondheid. Een vegetarische voeding met weinig verzadigd vet en veel vezels werkt risico verlagend op hart- en vaatziekten, Parkinson en AlzheimerEen beperking van de vleesconsumptie kan al voldoende zijn om gezondheidswinst te behalen. Wanneer er te veel rood vlees wordt gegeten verhoogt de kans op darmkanker.

Het blijkt dat vegetariërs minder lijden aan hart- en vaatziekten en suikerziekte. Ook hebben vegetariërs minder last van overgewicht. Een duidelijke reden hiervoor is nog niet aan te wijzen. Overigens is het aangetoond dat vegetariërs er een volledig gezondere leefstijl op na houden. Meer beweging en het bewust zijn van het eetgedrag lijkt bij te dragen aan de gezondheidswinst.

 

Overigens kan een vegetarische voeding ook ongezond zijn. Dit gebeurt wanneer er onvoldoende rekening wordt gehouden met het feit dat vlees en vis in de voeding ontbreekt. Er kan daardoor een tekort ontstaan aan bepaalde voedingsstoffen. Als hier wel rekening mee wordt gehouden kan een vegetarische voeding gezonder zijn dan  reguliere voeding met vlees of vis. Voeding met vlees of vis bevat overwegend meer verzadigd vet. Te veel verzadigd vet is weer nadelig voor de gezondheid. Het kan het risico op hart- en vaatziekten verhogen.

vegetarischvegetarismeveganismeflexitariërdierenvleesvismilieugezondheidsmaakgodsdiensteiwitijzervitaminessuikerziektekeurmerklacto-vegetarier

Voordelen

  • Bij een gevarieerde voeding met oog voor tekorten is gezondheidswinst te behalen.
  • Bijdragen aan een beter milieu. Voor de productie van vlees is veel water en energie nodig. Daarnaast levert de productie veel CO2 uitstoot op, wat schadelijk is voor het milieu.
  • Het eten van minder vlees draagt bij aan beter dierenwelzijn. Het soort vlees dat wordt gegeten is hierbij erg belangrijk. Bij biologisch vlees hebben dieren betere leefomstandigheden gehad.
  • Geldbesparing. Vlees is overwegend duur. Door minder of helemaal geen vlees te eten kan geld bespaard worden. Overigens kunnen vleesvervangers ook prijzig zijn.

 

Nadelen

  • Minder aanbod in restaurants.
  • Risico op tekorten aan ijzer, eiwit, vitamine B12 en B1.
  • Sociale problemen. Bij andere mensen gaan eten kan problemen geven. Sommige mensen vinden het lastig een vegetarische voeding op tafel te zetten. Dit kan als vervelend ervaren worden.

 

Onderzoek

  • Kanker komt minder voor bij vegetariërs. Uit Amerikaans onderzoek bleek dat vegetariërs minder kans hebben op het krijgen van kanker.
  • Intelligente mensen zijn vaker vegetariër. Personen met een hoog IQ zijn vaker vegetariër dan een laag IQ, zo blijkt uit Brits onderzoek.
  • Minder botontkalking door een vegetarische voeding. Een onderzoek van de universiteit van Brussel toonde aan dat vegetariërs minder last hebben van botontkalking.
  • Een veganistische voeding daarentegen verzwakt juist de botten. Veganisten eten geen dierlijke producten. Dus ook geen eieren en zuivelproducten. Zuivel is een calciumrijke bron. Door voldoende calcium blijven botten sterk. Aangezien veganisten geen zuivel binnen krijgen, hebben zij een grotere kans op botontkalking.
  • De Vegetariërsbond is de organisatie die in Nederland vegetarisch eten promoot en de belangen van vegetariërs behartigt. Op hun website staat meer informatie over vegetarisme.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende vegetarisme, voor u tegengekomen:

  • Uw voedingsplan. Nederlands, 88 pagina's, DietCetera. Geeft concrete adviezen en aanwijzingen om zo goed en gezond mogelijk vegetarisch te eten.
  • Vegetarisch. Auteur Thea Spierings, Nederlands, 184 pagina's. Zestig leuke, aparte recepten bijeengezet, verdeeld over de 'soepen' (o.a. boerenbriesoep), 'lunch & salades' (paddenstoelenwraps, Thaise salade enz.), 'hoofdgerechten' (groentenstrudel, aardappelsouffles), 'pasta & rijst', 'hapjes' (o.a. zoete paprika met guacamole), en 'desserts'. Daarna volgen nog drie viergangenmenu's.
  • De kleine vegetariër. Vegetarische gerechten voor kinderen van 0-15 jaar (en hun ouders!). Auteurs Antoinette Hertsenberg & Marion Pluimes, Nederlands, 144 pagina's. Adviezen en recepten voor kinderen van alle leeftijden. Van baby's, peuters en kleuters tot aan tieners.
  • La Vita è bella, Italiaans Vegetarisch, e-BOOK. Auteur Jolande Burg, Nederlands, 226 pagina's. Een boek dat niet alleen vegetariers zal aanspreken, maar iedereen die van de Italiaanse keuken houdt.
  • Veggiestan, Een vegetarische reis door het Midden-Oosten. Auteur Sally Butcher, Nederlands, 272 pagina's. Honderden recepten voor brood en gebak, kruiden en salades, soepen, peulvruchten, rijst en granen, groenten, fruit en desserts, zijn hier opgenomen.

 

Weten hoe?

Uitgeschreven voedingsadviezen of uw voedingsplan in persoonlijk boekvorm kunt u eenvoudig via onderstaande 'volg onze suggestie' bestellen. De uitgeschreven adviezen zijn alleen geschikt voor volwassenen van 18 t/m 70 jaar.

Bestel suggestie
CategorieDienstPrijs
AdviesUw voedingsplan39,95
Totaal€ 39,95

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top