Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Omega 9

Omega 9 heeft positieve invloed op het cholesterolgehalte in het bloed. Bij een gevarieerde voeding kan het lichaam zelf voldoende omega 9 aanmaken.

Omega 9 is een vetzuur. Met een vetzuur wordt bedoeld vetten. Er zijn verschillende vetten, zowel dierlijk als plantaardig. We kennen vet vooral als boter of olie. Vetten kunnen ingedeeld worden in onverzadigde en verzadigde vetten. Ruim de helft van de Nederlanders weet dat er verzadigde en onverzadigde vetzuren zijn. Dat onverzadigde vetzuren het gezonde vet is, weet bijna 70%. Er zijn twee soorten onverzadigde vetzuren: enkelvoudig en meervoudig. Meervoudig onverzadigde vetzuren zijn essentiële vetzuren. Dit betekent dat het lichaam deze niet zelf kan maken. Essentiele vetzuren krijgt het lichaam via de voeding binnen. Het lichaam gebruikt deze vetzuren bij de aanmaak van hormonen. Hormonen werken als boodschappers voor allerlei processen. Hormonen krijgen van de hersenen een opdracht en worden naar een bepaalde plek in het lichaam gestuurd. Bijvoorbeeld om bij vrouwen de menstruatie te starten. 

De enkelvoudige vetzuren zijn niet essentieel. Het lichaam kan deze enkelvoudige vetzuren zelf aanmaken. Dit kan overigens alleen als er voldoende essentiële vetzuren met de voeding binnen komen.

 

Veel vloeibare producten bevatten onverzadigde vetzuren, zoals diverse oliën. Olie is bij kamertemperatuur vloeibaar. Verzadigd vet is bij kamertemperatuur vast. Een goed voorbeeld van verzadigd vet is roomboter. Een vloeibaar product kan echter omgezet worden in vast vet. Dit noemt men harden. Bij het harden van een vloeibaar product ontstaan transvetzuren. Transvetzuren zijn bijproducten van het industrieel harden van vet. Transvetzuren zijn slecht voor de gezondheid.

Een omega 9 vetzuur valt onder de niet-essentiële onverzadigde vetzuren. Omega 9 vetzuren worden ook wel aangeduid als n-9 of Ω-9 vetzuren. Naast omega 9 bestaat er ook omega 3 en omega 6. Omega 3 en 6 behoren ook tot de onverzadigde vetzuren. Omega 3 en 6 zijn in tegenstelling tot omega 9 wel essentieel. Omega 9 zit vooral in plantaardige voedingsmiddelen zoals oliën en noten.

 

Functie

Omega 9 heeft positieve invloed op het cholesterolgehalte in het bloed. Iedereen heeft cholesterol in het bloed, dit is ook nodig. Voldoende cholesterol in het lichaam is noodzakelijk voor een goede gezondheid. Het heeft namelijk een belangrijke functie bij de opbouw van lichaamscellen en het maken van hormonen.

Cholesterol is te onderscheiden in twee soorten. Het HDL cholesterol en het LDL cholesterol. Het HDL wordt ook wel het goede en LDL het slechte cholesterol genoemd. Als het LDL te hoog is, kan dit schadelijk zijn voor hart- en bloedvaten. HDL heeft juist een beschermende werking op hart- en bloedvaten. Het is dus belangrijk om het HDL hoog te houden en LDL laag. Omega 9 verhoogt het HDL cholesterol. HDL zorgt dat het slechte LDL verlaagd wordt. Hiermee wordt de kans op hart- en vaatziekten ook verkleind.

 

Omega 9 supplementen

Aangezien omega 9 door het lichaam zelf gemaakt kan worden, is een supplement niet noodzakelijk. Toch kan extra omega 9 nuttig zijn om een gezond cholesterolgehalte te bereiken. Een supplement met omega 9 zal altijd in combinatie zijn met omega 3 en 6. Omega 3 is meestal afkomstig uit visolie. Vissoorten die hiervoor worden gebruikt zijn heilbot, kabeljauw of haai. De olie komt meestal uit de romp of lever van de vis. 

Hier bevindt zich de meeste omega 3. Deze supplementen zijn dus niet geschikt voor vegetariërs en veganisten. Wanneer vegetariërs of veganisten een omega 3, 6 en 9 supplement willen nemen, kunnen zij kiezen voor een algensupplement. Een voorbeeld van zo’n supplement is spirulina. Deze bevat onder meer omega 3, 6 en 9.

 

Tekort

Een gezonde gevarieerde voeding met voldoende olie en noten zal niet snel een tekort aan omega 9 geven. Een eenzijdige voeding kan er wel voor zorgen dat er te weinig omega 9 aangemaakt kan worden. Er komt dan ook te weinig met de voeding binnen. In dat geval zal het effect op het cholesterolgehalte minder optreden. Met een slechter cholesterolgehalte neemt de kans op hart- en vaatziekten toe.

omega 9onverzadigde vetzurenn-9Ω-9essentieel vetzuurHDL cholesterolLDL cholesterolOmega 3omega 6niet essentieel vetzuurhart- en vaatziektenplantaardige producten

Overdosis

Een overdosis omega 9 kan alleen ontstaan als er te veel supplementen worden ingenomen. Als omega 3, 6 en 9 supplementen te veel wordt ingenomen, kunnen de volgende problemen optreden:

  • Bij een te hoge inname omega 6 kan de werkzaamheid van omega 3 verminderen. Omega 3 kan bescherming bieden tegen hart- en vaatziekten. Bij een te hoge inname omega 6 kan er dus een tegengesteld effect optreden.
  • Als er meer dan 3 gram omega 3 per dag wordt ingenomen kan dit invloed hebben op de stolling van het bloed. Bloedstolling is nodig bij een bloeding of wond. De bloedstolling kan er voor zorgen dat het bloeden stopt. In een supplement visolie zit ongeveer 700 milligram omega 3 (1000 milligram is 1 gram). Als de dosering van een omega supplement niet wordt overschreden, zal er niet snel aan 3 gram per dag gekomen worden.
  • Problemen bij mensen met diabetes (diabetici), ook wel suikerziekte genoemd. Diabetici dienen te zorgen dat hun glucosewaarde in het bloed stabiel is. Een te hoge inname van omega 3 kan schommelingen van de glucosewaarden veroorzaken.
  • Een zeer hoge inname van omega 9 zou het risico op hart- en vaatziekten kunnen verhogen. Hoe groot de inname moet zijn om dit risico te lopen is onduidelijk.

 

Stofwisseling van vetten

Als er vet wordt gegeten, komt dit via de mond in de slokdarm terecht. De slokdarm is een buisvormige verbinding welke start in de mondholte en doorloopt naar de maag. De maag geeft kleine beetje voedselbrij af aan de dunne darm. De voedselbrij is een papachtige voedingsmengsel in de maag. De opname van vet vindt plaats in de dunne darm. De dunne darm is het eerste gedeelte van de darm, direct na de maag. De dunne darm loopt over in de dikke darm. In de dunne darm wordt vet afgebroken tot kleinere deeltjes. Dit is nodig om vet op te kunnen nemen. Onder andere gal is betrokken bij de vertering en opname van vet. Gal wordt geproduceerd door de lever. Zodra er wat vet in de dunne darm komt geeft de galblaas wat gal af. Zodra vet is opgenomen, wordt het via de bloedbaan naar de lever getransporteerd. De lever zorgt er voor dat vet gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld verbranding of opslag. Vet heeft nog tal van andere functies. Bijvoorbeeld bij de vorming van lichaamscellen en bij het transport van sommige vitaminen. Wanneer vet niet direct voor verbranding of andere functies wordt ingezet, wordt het opgeslagen als lichaamsvet. Zodra het lichaam te weinig brandstof heeft, kan dit lichaamsvet weer worden vrijgemaakt.

 

Onderzoek

Uit een onderzoek blijkt dat omega 9 ontstekingsremmend zou kunnen werken. Het kan daarom waardevol zijn voor ontstekingsziekten zoals psoriasis of de ziekte van Crohn. Of omega 9 hier daadwerkelijk een bijdrage aan kan leveren moet nog verder worden onderzocht.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande producten, betreffende omega 9, voor u tegengekomen:

 

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top