Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Veganisme

Een veganistische voeding bevat veel vitaminen, mineralen en vezels. Er kan een tekort ontstaan aan vitamine B12.

Een veganistische voeding betekent dat er geen dierlijke producten worden gegeten. Dit wordt ook wel veganisme genoemd. Iemand die veganistisch eet, wordt een veganist genoemd. In tegenstelling tot vegetariërs eten veganisten helemaal geen producten afkomstig van dieren. Dus ook geen melk(producten), eieren en roomboter. In Nederland zijn zo’n 16.000 mensen veganist. Niet alle veganisten gaan precies op dezelfde manier met hun voeding om. Enkele afwijkende vormen van veganisme zijn:

  • Parttime veganisten: Deze veganisten eten vooral plantaardig. Maar op sommige momenten kiezen zij ervoor om dierlijke producten te eten zoals ei of zuivel. Er zal nooit vlees of vis gegeten worden. Parttime veganisten kiezen er vaak voor om op een vast moment in de week dierlijk te eten. Zij doen dit bijvoorbeeld om te zorgen dat bepaalde voedingsstoffen voldoende binnen komen.
  • Flexanisten: De flexanisten lijken sterk op de parttime veganisten. Deze flexanisten eten vooral plantaardig. In uitzonderlijke gevallen, zoals bij uit eten gaan, wordt even van dit principe af geweken. Als er in dat uitzonderlijke geval dierlijk wordt gegeten, zal dat nooit vlees of vis zijn.
  • Raw vegans: Deze variant van veganisme kan vertaald worden als rauwe veganisten. Zij eten alleen plantaardige, rauwe producten. Deze veganisten zijn ervan overtuigd dat voeding niet boven de lichaamstemperatuur van 37 graden Celsius verwarmd mag worden. Als dit wel gebeurt, zou dat schadelijk zijn voor de gezondheid. Er wordt dus niks gekookt of gebakken.

Overige stromingen van het veganisme:

  • Fruitarisme: Deze groep eet slechts fruit, zaden pitten en noten. Zij willen geen producten eten waarvoor een dier of plant is gedood.
  • Veganistische freegans: Dit wordt ook wel freeganisme genoemd. Veganistische freegans hebben een sterke afkeer tegen het kapitalisme. Het kapitalisme is het systeem waarbij alle bedrijven en mensen streven naar meer winst. Zij eten slechts wat over is, of anders wordt weg gegooid. Dit wordt gedaan om verspilling van voeding tegen te gaan. Zo gaan zij bijvoorbeeld na afloop van een markt alle kramen af en rapen gevallen groenten en fruit op van de grond.

 

De meeste veganisten zijn ook kritisch over de aankoop van bijvoorbeeld kleding, medicijnen en verzorgingsproducten. Ook hier mogen volgens hen geen dierlijke producten in zijn verwerkt of voor zijn gebruikt. Als producten getest zijn op dieren, worden deze vaak ook niet gebruikt. Hiermee willen veganisten voorkomen dat ze bijdragen aan dierenleed door menselijk toedoen. Het zorgen voor minder dierenleed is bij de meeste veganisten de hoofdreden. Er zijn ook andere redenen om veganistisch te eten:

  • Milieu: Dierlijke voedingsmiddelen hebben een grotere impact op het milieu dan plantaardige voedingsmiddelen. De hoeveelheid CO2 uitstoot is bijvoorbeeld een stuk groter. CO2 uitstoot is schadelijk voor het milieu.
  • Gezondheid: Veel veganisten zijn ervan overtuigd dat een voeding zonder dierlijke producten gezonder is. Recente onderzoeken laten zien dat vegetariërs langer leven en minder last hebben van overgewicht, suikerziekte en hart- en vaatziekten.
  • Smaak: Sommige mensen vinden de smaak van een veganistische maaltijd beter.
  • Religie: Bij bepaalde stromingen van het Boeddhisme en Hindoeïsme worden er geen dierlijke producten gegeten. Het gaat er hierbij vooral om dat er geen dier voor voeding gedood wordt. Vaak wordt er dan vegetarisch gegeten in plaats van veganistisch.

De motieven om veganist te worden, worden niet altijd door iedereen begrepen. Zodra iemand veganist wordt, krijgt hij of zij voor zijn omgeving vaak een ‘geitenwollensokken imago’. Het kan dan lastig zijn om de motieven voor veganisme goed te beargumenteren. Sommige producten zijn niet geheel vegetarisch waarvan je het niet zou verwachten. Voorbeelden daarvan zijn pudding of sommige snoepjes. Hierin is gelatine verwerkt. Gelatine is gemaakt van huid en beenderen van runderen of varkens.

 

Geschiedenis

Zowel veganisten als vegetariërs komen al eeuwenlang voor. De benaming veganisme werd pas rond de tweede wereldoorlog voor het eerste gebruikt. De term veganisme komt voor uit de Engelse benaming voor groenten, vegetables. Al ruim voor de tweede wereldoorlog aten mensen veganistisch. Het veganisme werd voor het eerst bekend doordat een bekende Griekse wiskundige en filosoof besloot veganistisch te eten. Zijn naam was Pythagoras. Dit was rond 500 voor Christus. Groepen onder de oude Grieken, Romeinen en Indiërs werden in die tijd voor het eerste veganist. Al waren er ook grote bevolkingsgroepen die juist weer veel vlees aten. De mensen hadden uiteenlopende redenen om veganist te worden. Zij deden dit bijvoorbeeld vanuit een religie. Ook dachten zij dat het gezonder was. Het veganisme werd in de Westerse wereld pas veel later populair. Het drong pas rond de 17e en 18e eeuw door.

 

Voeding

Een veganistische voeding kenmerkt zich door het vermijden van alle dierlijke producten. Dierlijke producten zijn vlees en vis, maar ook producten afkomstig van een dier. Bijvoorbeeld eieren, zuivel en honing. Daar staat tegenover dat er vooral plantaardig wordt gegeten. Plantaardige producten bevatten vaak veel vitaminen, mineralen en vezels. Vezels worden ook wel voedingsvezels genoemd. Vitaminen, mineralen en vezels zijn belangrijk voor een gezond lichaam. Ze zorgen er onder andere voor dat de weerstand goed is. Met een goede weerstand is het lichaam weerbaar tegen virussen en bacteriën. Veel veganisten gebruiken naast hun voeding een supplement. Dit wordt gedaan om tekorten aan bepaalde voedingsstoffen te voorkomen.

 

Als er geen dierlijke producten worden gegeten kan dat soms tekort geven aan bepaalde voedingsstoffen. Het gaat dan om:

  • Vitamine B12: Vitamine B12 is een vitamine die uitsluitend in dierlijke producten voorkomt. Deze vitamine heeft ieder mens nodig. Bij een tekort kunnen er verschillende problemen ontstaan. Bijvoorbeeld vermoeidheid, gebrek aan eetlust of aantasting van het zenuwstelsel. Als er geen supplement wordt genomen, is de kans op vitamine B12 tekort groot.
  • Eiwit: Dierlijke producten zijn rijk aan eiwit. Als er te weinig eiwit wordt gegeten, kan dit onder andere zorgen voor spierafbraak. Dit komt doordat lichaamsweefsels zoals spieren opgebouwd zijn uit eiwit.
  • IJzer: Vlees is een belangrijke bron van ijzer. Als er te weinig ijzer gegeten wordt, kan dit zorgen voor bloedarmoede. Door bloedarmoede kunnen klachten zoals vermoeidheid, duizeligheid en hoofdpijn ontstaan. Overigens komt ijzer ook in andere voedingsmiddelen voor zoals brood en bepaalde groenten.
  • Vitamine B1: Deze vitamine is voornamelijk belangrijk voor het zenuwstelsel. Een tekort kan problemen geven zoals geheugenverlies of concentratieproblemen.
  • Vitamine B2: Te weinig van deze vitamine kan ontstekingen aan de huid veroorzaken.
  • Omega 3: Weinig omega 3 geeft geen problemen. Toch kan omega 3 heel nuttig zijn voor een gezond lichaam. Bij voldoende inname verlaagt het bijvoorbeeld aanzienlijk de kans op hart- en vaatziekten.
  • Calcium: Calcium komt vooral voor in melk(producten). Te weinig calcium kan de kans op botontkalking vergroten. Botontkalking zorgt ervoor dat botten eerder kunnen breken.
  • Vitamine D: Deze vitamine is onder andere belangrijk voor sterke botten. Het komt van nature vooral voor in vette vissoorten. Ook kan het onder invloed van zonlicht aangemaakt worden in de huid.

 

Een veganist zal er goed op moeten letten dat er voldoende van deze voedingsstoffen binnen komen. Eiwit wordt vooral gehaald uit sojaproducten en peulvruchten. Soja wordt veel gebruikt om vleesvervangers te maken zoals tofu en tempé. Tofu wordt ook wel tahoe genoemd. Deze producten zijn goede vleesvervangers. Het bevat namelijk veel voedingsstoffen die ook in vlees voorkomen zoals eiwit, ijzer en B-vitamines. Deze zijn dus geschikt voor veganisten. Andere vleesvervangers zijn op basis van bijvoorbeeld melk en dus niet geschikt voor een veganist. Veganistische voedingsmiddelen kunnen worden herkend aan een keurmerk. Dit is het Veganistisch keurmerk. Door dit keurmerk weten consumenten dat voedingsmiddelen vrij zijn van dierlijke ingrediënten.

 

Gezondheid

Bij een veganistische voeding zal er goed gelet moeten worden op bepaalde voedingsstoffen. Als dat niet gebeurt, kan dit voor lichamelijke problemen zorgen. Vooral de kans op een tekort aan vitamine B12 is groot. Het is belangrijk dat deze vitamine te allen tijde aangevuld wordt met een supplement. In deze supplementen zitten geen ingrediënten van dieren. Ze kunnen dus door een veganist gebruikt worden.

Het is aangetoond dat veganisten minder last hebben van overgewicht. Hierdoor komen welvaartsziekten als hart- en vaatziekten en diabetes (suikerziekte) minder voor. Ook blijkt dat consumptie van te veel rood vlees de kans op darmkanker verhoogt.

veganistischveganistdierlijkvegetarischvitamine B12ijzereiwitflexanistenfruitarismemilieureligiedierenwelzijnplantaardigpeulvruchtensojavoedingsvezels

Voordelen

  • Het eten van minder vlees draagt bij aan beter dierenwelzijn.
  • Met een gevarieerde voeding die oog heeft voor tekorten is gezondheidswinst te behalen. Zo is de kans op overgewicht en welvaartsziekten kleiner.
  • Geldbesparing. Vlees is overwegend duur. Door geen vlees te eten kan geld bespaard worden. Overigens kunnen plantaardige vleesvervangers ook prijzig zijn.
  • Bijdragen aan een beter milieu. Voor de productie van vlees is veel water en energie nodig. Daarnaast levert de productie veel CO2 uitstoot op, wat schadelijk is voor het milieu.

 

Nadelen

  • Risico op tekorten aan onder andere ijzer, eiwit en vitamine B12.
  • Minder aanbod in restaurants. Veganisten hebben minder of helemaal geen aanbod in restaurants.
  • Sociale problemen. Bij andere mensen gaan eten kan problemen geven. Sommige mensen vinden het lastig om een veganistische maaltijd op tafel te zetten. Mensen kunnen dit als vervelend ervaren worden.

 

Onderzoek

  • Een veganistische voeding kan leiden tot verzwakte botten. Uit een onderzoek blijkt dat veganisten een lagere botdichtheid hebben dan niet-veganisten. Een lagere botdichtheid betekent dat de botten minder sterk zijn. Door minder sterke botten kunnen ze eerder breken. Dit zou kunnen komen doordat veganisten geen melkproducten binnen krijgen. In melkproducten zit calcium. Calcium is belangrijk voor sterke botten.
  • Hamburgers kunnen gemaakt worden van zeewier. Zeewier is volgens sommige wetenschappers de eiwitbron van de toekomst. Op dit moment wordt er met een zeewier-hamburger geëxperimenteerd in restaurantketen Burgerz.
  • Gekweekt vlees als alternatief. Gekweekt vlees is vlees dat is ontstaan in een laboratorium. Uit kleine dierlijke spiercellen kan vlees gemaakt worden. Volgens onderzoekers is de smaak van geweekt vlees hetzelfde als normaal vlees. Ook de voedingswaarde zou hetzelfde zijn. Er wordt op dit moment verder onderzoek gedaan, om dit vlees op grote schaal te kunnen produceren. Voor de productie van dit vlees is zijn minuscule dierlijke cellen nodig. Voor sommige veganisten kan dit een alternatief voor normaal vlees zijn.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken, betreffende veganisme, voor u tegengekomen:

  • Uw voedingsplan. Nederlands, 86 pagina's, DietCetera. Geeft concrete adviezen en aanwijzingen om zo goed en gezond mogelijk veganistisch te eten.
  • 500 vega gerechten. Auteur Deborah Gray, Nederlands, 288 pagina's. Grote verzameling nieuwe recepten voor allerlei gelegenheden, van het ontbijt tot een complete gezinsmaaltijd en van bijzondere hapjes voor feestjes tot zuivelvrije nagerechten.
  • De vrolijke veganist. Auteur Floris van den Berg, Nederlands, 325 pagina's. De auteur probeert zijn boodschap er niet voorzichtig in te masseren, maar gaat recht op zijn doel af: het is een pleidooi voor veganisme en een wereld zonder het instrumenteel gebruik van dieren.
  • Het vegan kookboek. Auteur Adele McConnell, Nederlands, 176 pagina's. 100 moderne veganistische recepten. Compleet plantaardige gerechten op basis van gezonde ingrediënten, en bereid met vernieuwende technieken.
  • Ik ben een planteneter. Auteur Boele P. Ytsma, Nederlands, 232 pagina's. De schrijver beschrijft wat plantaardige diëten zonder vlees, dus een veganistische leefstijl. Dat leverde hem veel energie, kilo's minder en een goed gevoel op.

 

Weten hoe?

Uitgeschreven voedingsadviezen of uw voedingsplan in persoonlijk boekvormen kunt u eenvoudig via onderstaande 'volg onze suggestie' bestellen. De uitgeschreven adviezen zijn alleen geschikt voor volwassenen van 18 t/m 70 jaar. De uitgeschreven adviezen niet niet geschikt indien u rauw veganistisch of fruitarisch eet.

Bestel suggestie
CategorieDienstPrijs
AdviesUw voedingsplan39,95
Totaal€ 39,95

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top