Brede diëtisten informatie over voedingsdoelen

Knoflook allergie

Een knoflook allergie wordt behandeld door knoflook en producten die knoflook bevatten te verwijderen uit het eetpatroon. Daarnaast wordt er rekening gehouden met kruisreacties.

Een allergie is een abnormale reactie van het afweersysteem op bepaalde stoffen uit de omgeving. Het afweersysteem is het systeem dat het lichaam tegen ziektes beschermt. Een allergie kan ontstaan door een stof uit de lucht (pollen) of stoffen uit de voeding. Het lichaam reageert hierop met het vormen van antistoffen. Antistoffen zijn stoffen die in het lichaam een rol spelen in de afweer tegen ziekteverwekkers.

Een knoflook allergie is een kruidenallergie. Een kruidenallergie is een vorm van voedselovergevoeligheid. Voedselovergevoeligheid is een overkoepelende term voor overgevoelige reacties op voedingsmiddelen. Voedselovergevoeligheid wordt opgedeeld in twee vormen:

  • allergische voedselovergevoeligheid;
  • en niet-allergische voedselovergevoeligheid.

De allergische vorm wordt ook wel voedselallergie genoemd. De niet-allergische vorm wordt ook wel voedselintolerantie genoemd. Het verschil tussen allergie en intolerantie wordt onder het kopje ‘Allergie of intolerantie’ verder uitgelegd. 1-3% van de volwassenen heeft last van voedselovergevoeligheid. 4-6% van de kinderen heeft last van voedselovergevoeligheid. Geschat wordt dat 1-2% van de volwassenen en 1-3% van de kinderen last heeft van voedselallergie. Een kruiden allergie vertegenwoordigt 2% van alle gevallen van de voedselallergie. Een knoflook allergie komt niet vaak voor.

 

Knoflook

Knoflook is een plant uit de lookfamilie. In een bol knoflook worden tenen gevormd. Elk teentje bestaat uit twee rondlopende rokken. Knoflook komt van oorsprong uit de Centraal-Aziatische streken. Via Zuid-Azië is knoflook verspreid in de gebieden om de Middellandse Zee. Grieken en Romeinen geloofden dat knoflook een geneeskrachtige werking had en hierdoor werd er veel knoflook gebruikt. Door de Romeinen is knoflook naar Europa gebracht.

Voor de groeiperiode slaat de knoflookplant energie op in de bolvormige vlezige bladeren. In de lente kan de knoflookplant door de opgeslagen energie snel groeien. Hier wordt met energie het vermogen van het plant bedoeld om te kunnen groeien. De plant groeit op goed doorlatende grond en in de volle zon. Er zijn ruim 600 knoflooksoorten beschikbaar. Deze soorten verschillen vooral in smaak en vorm. Knoflook komt in grote hoeveelheden uit landen met een warm en droog klimaat. In landen als Spanje, Italië, Griekenland, Turkije en Roemenië wordt knoflook als landbouwproduct voornamelijk voor de export geteeld. In Nederland is de teelt op kleine schaal begonnen. Hierdoor zijn er nieuwe rassen ontstaan die voor Nederlands klimaat geschikt zijn. In Nederland kan knoflook vanaf oktober tot half november uitgeplant worden en van juli tot augustus kan knoflook geoogst worden.

Knoflook wordt zowel vers (geperst) als in poedervorm (gedroogd en gemalen) toegepast. Knoflook is een kruid met een zeer doordringende smaak en geur, dat in landen als Frankrijk en de mediterrane bijzonder veel gebruikt wordt.

 

Wat is een knoflook allergie?

Een knoflook allergie is een kruidenallergie. Een kruidenallergie is hetzelfde als een allergische voedselovergevoeligheid. Een allergische voedselovergevoeligheid kan worden ingedeeld in twee vormen: IgE-afhankelijke voedselallergie en niet-IgE-afhankelijke voedselallergie. De meeste voedselallergieën zijn IgE-afhankelijk. Dit betekent dat zich alleen symptomen voordoen, indien IgE in het lichaam aanwezig is. IgE is een afkorting voor immunoglobuline E. Immunoglobuline E is een antilichaam. Een antilichaam is een stof in het lichaam dat lichaamsvreemde stoffen aanvalt. Een antilichaam hecht zich aan een allergeen. Een allergeen is altijd een eiwit. Eiwitten zijn bouwstenen voor het menselijk lichaam. Een eiwit is echter niet altijd een allergeen. Een eiwit is alleen een allergeen voor een persoon die allergisch is voor datgene waar het eiwit een onderdeel van is. Voor mensen met een knoflook allergie kan het eiwit van knoflook een allergische reactie veroorzaken. Een allergische reactie wordt vaak opgewekt door een specifiek eiwit. Het eiwit van knoflook is het allergeen. Een allergeen komt het lichaam binnen via de huid, de luchtwegen of het maagdarmkanaal. Over het algemeen is een allergeen niet schadelijk voor het lichaam. Een lichaam dat allergisch is voor knoflook, herkent het echter niet en beoordeelt het als een lichaamsvreemde stof. Hierdoor volgt er een reactie van het afweersysteem. Het afweersysteem wordt ook wel het immuunsysteem genoemd. Het immuunsysteem beschermt het lichaam tegen bacteriën en virussen. Het immuunsysteem reageert soms op onschadelijke allergenen. Het immuunsysteem reageert door een antistof (IgE) te maken die een allergeen opruimt. Tijdens de opruiming komt histamine vrij. Histamine is verantwoordelijk voor de symptomen van een allergie. Vaak is slechts een kleine hoeveelheid van een allergeen nodig om een reactie te veroorzaken.

 

Allergie of intolerantie?

Een allergie wordt regelmatig verward met een intolerantie. Deze begrippen hebben echter een andere betekenis. 

  • Een allergie wordt veroorzaakt door een reactie van het immuunsysteem. Een intolerantie wordt niet veroorzaakt door een reactie van het immuunsysteem. Desondanks reageert het lichaam op een stof die het niet kan verdragen.
  • Een allergische reactie geschiedt al na contact met een kleine hoeveelheid allergeen. Een intolerante reactie geschiedt pas na contact met een grote hoeveelheid allergeen.
  • Een allergie kan levensbedreigend zijn in geval van een anafylactische shock. Een intolerantie kan niet levensbedreigend zijn. Een anafylactische shock komt tot stand door plotseling vrijkomen van grote hoeveelheden histamine. Hierdoor gaan de bloedvaten zo ver openstaan dat de bloeddruk daalt. Te lage bloeddruk kan levensbedreigend zijn.

 

Oorzaken

Een knoflook allergie kan aangeboren of later verkregen zijn. De allergie is aangeboren als het eerste contact met een allergeen direct een reactie veroorzaakt. Bij een aangeboren allergie komt de reactie meestal over het hele lichaam voor. De allergie is later verkregen als herhaaldelijk contact met een allergeen een reactie veroorzaakt. Bij een later verkregen allergie komt de reactie meestal plaatselijk voor. Plaatselijk betekent dat de reactie betrekking heeft op een bepaalde plaats in of op het lichaam. 

Erfelijkheid speelt een rol bij het ontstaan van allergische reacties. Op het moment dat beide ouders een allergie hebben, neemt de kans op een allergie voor het kind toe met 80%. Wanneer beide ouders geen allergie hebben, is de kans op een allergie voor het kind 10%. De aanleg om allergisch te reageren berust op de aanmaak van IgE. Mensen die niet allergisch zijn maken geen specifiek IgE aan. De aanleg om een allergie te ontwikkelen wordt atopie genoemd.

Na het eerste contact met een allergeen maakt het lichaam antilichamen aan. Een antilichaam hecht zich aan een allergeen om het herkenbaar of inactief te maken. Het lichaam is gevoelig voor een allergeen vanaf het moment dat antilichamen worden aangemaakt. Dit proces wordt sensibilisatie genoemd. De antilichamen zijn de zogenaamde immunoglobulines. Deze behoren tot het E-type (IgE). Door inname van een voedingsmiddel met knoflook komt knoflook-eiwit in aanraking met het betreffende IgE. Het IgE wordt vervolgens verbonden met een mestcel. Een mestcel is een bloedcel die is gevuld met histamine. Histamine is verantwoordelijk voor het ontstaan van allergische klachten. Door het IgE wordt de mestcel geactiveerd. Hierdoor komt histamine uit de cel. Dit proces wordt degranulatie genoemd.

Fasegewijs:

  • Het allergeen (knoflook-eiwit) wordt gedetecteerd.
  • Het IgE wordt aangemaakt.
  • Het IgE wordt verbonden met de mestcel.
  • Het allergeen (knoflook-eiwit) wordt verbonden aan het IgE.
  • De mestcel wordt geactiveerd.
  • Histamine wordt vrijgemaakt uit de mestcel.
  • Een allergische reactie wordt uitgelokt.

 

De allergische reactie ontstaat waar de mestcellen zich bevinden In het geval van een knoflook allergie is dit over het algemeen in de mond, op de huid en het maag- en darmkanaal. Het maagdarmkanaal is een deel van het lichaam, waar voedsel verwerkt wordt.

Leeftijd is een andere risicofactor voor het ontstaan van een knoflook allergie. Een knoflook allergie komt het meest voor bij baby’s en peuters. Het immuunsysteem van jonge kinderen heeft zich nog niet volledig ontwikkeld. Echter, omdat knoflook op volwassen leeftijd meer gebruikt wordt, komt deze allergie vaker voor bij volwassenen. De meeste kinderen groeien over knoflook allergie heen. Mensen met een knoflook allergie kunnen knoflook en producten waar knoflook in verwerkt is niet verdragen.

knoflook allergiekruidenallergieknoflookimmunoglobuline-Eantilichaamallergeenimmuunsysteemhistamineerfelijksymptomenanafylaxiekruisreactie

Symptomen

Een kind groeit over het algemeen over een knoflook allergie heen na de leeftijd van drie tot vijf jaar.

Symptomen die duiden op een knoflook allergie zijn:

  • huidklachten: Roodheid, jeuk, galbulten, eczeem. Galbultjes zijn witte tot roze sterk jeukend huiduitslag. Eczeem is uitslag op de huid die kan jeuken;
  • oraal allergiesyndroom: Oraal heeft betrekking tot mond. Blaasjes/zwelling van de lippen, tong, keel of verhemelte, jeuk in mond;
  • luchtwegen: Verstopte neus, jeuk, loopneus, niezen, heesheid, hoesten, benauwdheid, kortademigheid, piepende ademhaling;
  • anafylaxie: Snelle pols (soms trage pols bij anafylaxie), lage bloeddruk, duizeligheid, bleekheid, zweten, bewusteloosheid;
  • maagdarmklachten: Misselijkheid, buikpijn, brandend maagzuur, overgeven, diarree of obstipatie;
  • oogklachten: Jeuk, roodheid van oogslijmvliezen, tranen, vochtophoping onder de ogen;
  • angio-oedeem: Angio-oedeem is plaatselijke vochtophopingen, vooral in het gezicht.

Allergische symptomen kunnen binnen een paar minuten tot enkele uren na het eten optreden. Eczeem kan na een aantal dagen optreden. In extreme situaties kan anafylaxie optreden. Anafylaxie is een medische term voor een levensbedreigende allergische reactie. Een ander woord voor anafylaxie is anafylactische shock. Anafylaxie wordt veroorzaakt door een verwijding van de bloedvaten. Deze verwijding wordt veroorzaakt door histamine. Symptomen zijn ademhalingsmoeilijkheden, een lage bloeddruk en een vertraagde hartslag. De ernstigste vorm kan in enkele minuten tot de dood leiden, wanneer deze niet meteen wordt behandeld. Ernstige anafylactische reacties zijn echter zeldzaam. Bovenstaande symptomen kunnen overeen komen met symptomen van een andere aandoening.

 

Diagnose

De arts zal eerst een lichamelijk onderzoek doen. Indien een knoflookallergie wordt vermoed, wordt nader onderzoek gedaan.

Er zijn verschillende onderzoeken mogelijk:

  • RAST (Radio Allergo Sorbent Test): Een allergie kan worden aangetoond met een bloedonderzoek. Er wordt bloed afgenomen. Het bloed wordt onderzocht op de aanwezigheid van antilichamen tegen knoflook-eiwit. Een positieve uitslag duidt op een allergie. Een RAST uitslag is echter niet 100% betrouwbaar. Hiervoor is nader onderzoek noodzakelijk.
  • Huidpriktest: Een allergie kan worden aangetoond met een huidonderzoek. Druppels van een allergeen worden op de huid geplaatst. De huid wordt door de druppel heen geprikt. De prikplaats wordt 15 à 20 minuten later bekeken door een deskundige. Een reactie van de huid (zoals zwelling en roodheid) duidt op een allergie. Deze test wordt soms gedaan door in een allergeen product te prikken en vervolgens in de huid te prikken.
  • Eliminatie-provocatie: Een allergie kan worden aangetoond met een voedseltest. Een verdacht voedingsmiddel wordt gedurende 4 à 6 weken uit het eetpatroon verwijderd (eliminatie). Wanneer de klachten verdwijnen, wordt het voedingsmiddel weer aan het eetpatroon toegevoegd (provocatie). Wanneer de klachten terugkeren, wordt een persoon allergisch bevonden.
  • Dubbelblind placebo gecontroleerd onderzoek: Een allergie kan met zekerheid worden aangetoond met dit onderzoek. Een patiënt krijgt een aantal testvoedingen. De testvoedingen bevatten een (oplopende hoeveelheid) allergeen of geen allergeen. De patiënt noch de arts weet welke testvoeding een allergeen bevat. Dat wordt duidelijk, wanneer het onderzoek afgelopen is. De test kan dus niet worden beïnvloed. Deze onderzoeken worden uitgevoerd door professionals. Wanneer een ernstige reactie dreigt (eliminatie-provocatie), worden de onderzoeken in het ziekenhuis uitgevoerd.

 

Behandeling

Wanneer de diagnose is gesteld, kunnen maatregelen worden genomen. Een knoflook allergie kan niet worden genezen. Men kan er wel overheen groeien. De beste manier om klachten te voorkomen is het vermijden van voedingsmiddelen met knoflook.

Er zijn ook manieren om de klachten te verminderen, wanneer er (per ongeluk) knoflook wordt ingenomen zoals:

  • Antihistaminica: Een antihistaminicum is een medicijn dat een allergische reactie onderdrukt. Het blokkeert de werking van histamine. Histamine is verantwoordelijk voor het ontstaan van allergische klachten. Een antihistaminicum kan over het algemeen oraal worden ingenomen. Het is belangrijk om een arts te raadplegen alvorens antihistaminica te gebruiken.
  • Epinefrine: Een ander woord voor epinefrine is adrenaline. Adrenaline wordt toegediend in geval van een anafylactische shock. Patiënten met een hoog risico op anafylaxie hebben een auto injector pen. Deze bevat een dosis adrenaline die kan worden geïnjecteerd in de huid. Een omstander zal deze moeten toedienen, als een patiënt anafylactisch reageert. Door adrenaline vernauwen de bloedvaten zich weer. De alternatieve geneeskunde heeft een aantal behandelingen tegen allergieën. Deze zijn echter niet wetenschappelijk bewezen.

 

Voeding

Een knoflook allergie wordt behandeld door voedingsmiddelen met knoflook te verwijderen uit het eetpatroon. Knoflook kent vele toepassingen in de keuken en er zijn diverse knoflookrecepten op de markt. Knoflook wordt voornamelijk gebruikt in pikante gerechten. In de Mediterrane en Aziatische keuken speelt knoflook een belangrijke rol bij het creëren van de juiste smaak. Tevens kan knoflook in salades, dressings, oliën, sauzen, olijven, chips, tapas, noten, kaas, sommige kant en klare maaltijden, gedroogde kruiden en bouillonblokjes verwerkt worden. Deze producten dienen vermeden te worden om klachten te voorkomen. Smaakstoffen gemaakt van knoflook kunnen soms in bepaalde producten voorkomen. Smaakstoffen zijn stoffen die aan producten worden toegevoegd om een specifieke smaak te krijgen. Kunstmatige knoflooksmaakstoffen zijn veilig voor mensen die een allergie voor knoflook hebben. De reden hiervoor is dat in kunstmatige smaakstoffen het eiwit ontbreekt dat in echt knoflook voorkomt. Het kan beperkend voelen om geen knoflook en producten waar knoflook in verwerkt zijn, te kunnen gebruiken.

De kans is altijd aanwezig dat een persoon alsnog in aanraking komt met een allergeen. Een manier waarop dat kan gebeuren is kruisbesmetting. Kruisbesmetting is het besmetten van een voedingsmiddel met een allergeen. Dat kan gebeuren door het voedingsmiddel niet goed te scheiden van andere voedingsmiddelen. Ook ongewassen handen, bestek of serviesgoed kunnen hiertoe leiden. Een persoon met een knoflook allergie kan hierdoor een allergische reactie krijgen. Een diëtist (bijvoorbeeld DietCetera) kan bij het kiezen van voedingsmiddelen helpen, zodat er voor producten gekozen wordt waar geen knoflook in is verwerkt.

Bovendien kan een persoon met een knoflook allergie op andere voedingsstoffen reageren. Wanneer hiertussen een wisselwerking optreedt, is er sprake van een kruisreactie. Een kruisreactie is een reactie van het immuunsysteem op een stof waarvoor het niet allergisch is. Een allergie op knoflook gaat weleens samen met een kruisreactie voor verwante planten zoals asperge, bieslook, prei, sjalot en ui. Deze producten bevatten een soortgelijk eiwit als knoflook en veroorzaken dezelfde klachten.

 

Het immuunsysteem kan nauwkeurig een knoflook-allergeen herkennen. De nauwkeurigheid kent echter grenzen. Het afweersysteem herkent slechts een stukje van het allergeen: het epitoop. Een epitoop is de plaats op het antigeen die wordt herkend door de antistof in het bloed. De eigenschappen van een epitoop van knoflook en een epitoop van bijvoorbeeld ui komen sterk overeen. Soms wordt het epitoop van ui herkend als een knoflook-allergeen. Hierdoor kan een persoon met knoflook allergie reageren op ui. Kruisreacties veroorzaken regelmatig verwarring tijdens het stellen van een diagnose. Niet iedereen met een knoflook allergie heeft last van een kruisreactie.

Aanpassing van de voeding is alleen zinvol indien:

  • klachten optreden na het eten van een ander soort kruid;
  • uit onderzoek blijkt dat het om een kruisreactie gaat.

 

Onderzoek

  • Volgens de onderzoekersvan de Washington State University is een bestanddeel in knoflook 100 keer effectiever in de strijd tegen de darmbacterie Campylobacter dan twee vaak toegepaste antibiotica. De stof in knoflook kan de bacteriën in het voedsel en de omgeving verminderen. Bacteriën zijn niet met het blote oog waarneembaar en kunnen verschillende ziektes veroorzaken. De stof in knoflook is een bepaalde smaakstof die gemakkelijk door de slijmlaag van bacteriën doordringt en deze doodt. Deze smaakstof is vooral van invloed op bacteriën die een voedselinfectie kunnen veroorzaken. Echter, kan het eten van knoflook niet een voedselinfectie voorkomen. Een voedselinfectie ontstaat door het eten van voedsel en veroorzaakt door de (aanwezigheid van) ziekteverwekkende bacteriën in het voedsel. 
  • Uit een verzameling van verschillende onderzoeken kan geconcludeerd worden dat knoflookextracten een hoge bloeddruk kunnen verlagen. De bloeddruk is de druk waardoor de bloed in het lichaam kan stromen. Een normale bloeddruk wordt niet verlaagd door het knoflook. Echter, heeft knoflook een verlagende invloed op de bloeddruk. Bovendien blijkt de invloed van knoflookextracten gunstiger te zijn dan medicijnen die tegen een te hoge bloeddruk ingenomen worden.
  • Stichting Voedselallergie is een patiëntenorganisatie voor mensen met een voedselallergie en publiceert ook regelmatig onderzoeken.

 

Externe informatie of producten

We zijn extern onderstaande boeken en producten, betreffende voedselallergieën, voor u tegengekomen:

  • Eetwaar = eetbaar? Auteur J. Kamsteeg, Nederlands, 312 pagina's. Een boek met veel informatie over de meest voorkomende en schaarsere voedselallergieën. voor mensen met een allergie of voor iedereen die meer wil weten over voeding en de samenstelling van voedsel. Alle soorten voedingsmiddelen en bijbehorende ziektebeelden komen aan bod.
  • Basiskookboek Voedselallergie en Intolerantie. Diverse auteurs, Nederlands, 400 pagina's. Meer dan 1.000 recepten zonder koemelk, lactose, kippeei, gluten, pinda's, noten, additieven, cacao, saccharose (suiker), citrusfruit, soja, vis, schaal- en schelpdieren, aardappelen en mais.
  • Voedselallergie. Auteurs E.H. Coene & Sander Kollaard, Nederlands, 156 pagina's. Het boek start met een korte beschrijving wat voedselallergieen en voedselintoleranties zijn. Daarna gaat het in op de behandeling, de psychosociale gevolgen en de allergieen bij kinderen. Het boek bevat veel informatie plus een heleboel verwijzingen naar websites, telefoonnummer van hulplijnen en adressen van instanties.
  • Geneesmiddelen, gezondheidsproducten en hulpmiddelen betreffende allergieën bij u thuisbezorgd. Europees goedgekeurde producten door apotheek of drogist geleverd. Een eventueel benodigde recept wordt, indien passend, na een online artsconsult verstrekt.
  • Allergie zelftest, geen recept benodigd.

 

Disclaimer voedingsdoelen

DietCetera geeft u met bovenstaande tekst slechts algemene informatie. Wij hebben deze tekst niet gericht op individuele personen en omstandigheden. Vanzelfsprekend hebben we wel getracht deze informatie zo duidelijk en correct mogelijk te omschrijven. U blijft echter zelf verantwoordelijk voor uw eigen keuzes en interpretaties. Mocht u specifieke vragen of problemen hebben dan adviseren we u contact op te nemen met uw (huis)arts, diëtist of andere deskundigen. DietCetera is niet aansprakelijk voor eventuele schade ten gevolge van het onjuist interpreteren van deze tekst.

 

Vorige

top